Research
Global Climate
Archive News
02-09-2010: Bossen versterken hittegolven op de korte termijn, maar dempen hoge temperaturen op de lange termijn.
Bossen springen anders om met water dan lage vegetatie. Analyse van meerjarige metingen op tientallen lokaties in Europa laat zien dat de verdamping van bossen bij sterke hittegolven nauwelijks toeneemt, waardoor de extra stralingsenergie die doorgaans bij de wolkenloze omstandigheden beschikbaar is vrijwel volledig wordt gebruikt om de lucht op te warmen. Bij lage vegetaties lijkt een groot deel van die energie juist gebruikt te worden voor het verdampen van water, wat een afkoelend effect heeft en de hittegolf een beetje dempt. Zie figuur 1:
Straling en energie bij bossen en grasland. De balans van inkomende (neergaande pijl) en uitgaande (pijl omhoog) kortgolvige (SW) en langgolvige (LW) straling bepaalt de netto straling (Rn) die beschikbaar is voor latente warmte (LET), voelbare warmte (H) en bodemwarmtestroom (G). Paneel a toont de lokatie van de fluxmetingen. Paneel b toont de gemiddelde energiestromen, terwijl paneel c de afwijkingen ten opzichte van dat gemiddelde toont voor een selectie van hittegolfdagen (HWD). Deze zijn gegroepeerd weergegeven in paneel d.
Op de langere duur zorgt die extra verdamping bij graslanden echter dat de watervoorraad eerder opraakt, waardoor er alsnog droogtestress ontstaat. Door het vergelijken van de oppervlaktetemperaturen bij verschillende Europese hittegolven in 2003 en 2006 kon worden afgeleid dat de extreme hitte in Augustus 2003 in centraal Frankrijk met name optrad in gebieden waar veel grasland aanwezig was. Bossen hebben de verdamping tijdens de eerdere hittegolf in Juni 2003 kennelijk meer beperkt, waardoor er meer water overbleef voor afkoeling in Augustus.
Deze resultaten worden begin september gepubliceerd in Nature Geoscience, in een artikel geschreven door Ryan Teuling en co-auteurs, waaronder Bart vd Hurk (KNMI).
Figuur 2:
Invloed van oppervlaktetype op de lokale oppervlaktetemperatuur (LST) anomalie tijdens hittegolvend. Links toont de eerste hittegolf in Juni 2003, midden de hittegolf in 2006, en rechts de Augustusmaand 2003. De bovenste figuren laten de oppervlaktetemperatuur zien gemeten met MODIS aan boord van de TERRA en AQUA onderzoekssatellieten (grijze gebieden betekenen bewolking), terwijl de onderste figuren de gemiddelde dagelijkse gang van die temperaturen laat zien.