De operatie op de luchthaven Schiphol is zeer gevoelig voor kritische weers-omstandigheden zoals mist en laaghangende bewolking, hevige neerslag, sterke wind en zwaar onweer. Om de veiligheid en de efficiency van de luchtvaart te garanderen, is betrouwbare weersinformatie op lokale schaal noodzakelijk. Als gevolg van de veranderingen in ons klimaat verwachten we ook wijzigingen in de variabiliteit van het weer op de luchthaven en in de frequentie en intensiteit van extreem weer. Exacte cijfers daarover zijn echter niet beschikbaar.

Het project IMPACT is onderdeel van het onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat. Het doel van dit project is te kwantificeren en beter te begrijpen welke invloed klimaatverandering heeft op de weersomstandigheden op luchthaven Schiphol. De verworven kennis zullen we inzetten om de kwaliteit van onze weersverwachtingen voor de luchthaven te verbeteren.

De huidige klimaatmodellen laten zien dat extreme weersinvloeden, zoals zomerse regenbuien en periodes van hitte en droogte, intenser worden. Onze klimaatmodellen laten echter geen ruimtelijke differentiatie voor klimaat-veranderingen binnen Nederland toe en de veranderingen in de extremen zijn uiterst onzeker. De tekortkomingen zijn toe te schrijven aan de grove resolutie van het model, een gebrekkige fysische beschrijving van de interactie tussen land en atmosfeer in het model en de beperkte voorspelbaarheid van lokale weersgebeurtenissen.

Binnen het IMPACT project zullen we gebruik maken van het nieuw ontwikkelde hoge resolutie model (1-2 km) voor weersanalyse en weersverwachting, genaamd Harmonie. Met dit model kunnen we de effecten bepalen van de wereldwijde klimaatverandering op de weerparameters alsmede de schaal die voor de operatie op Schiphol relevant is. Via geselecteerde case studies zullen we aantonen dat Harmonie in staat is lokale weersverwachtingen te geven voor de dagelijkse operatie, zoals de aanwezigheid van mist in relatie tot het land-gebruik, zware regenval en lokale wind bij zware buien, en de vorming van laaghangende bewolking. De prestaties van het model zullen worden gevalideerd tegen lokale waarnemingen op de luchthaven.

Binnen Impact zullen we aantonen hoe het model Harmonie als dynamische downscaling tool kan worden ingezet bij de bestudering van het effect van toekomstige grootschalige klimaatomstandigheden - zoals die zijn gegenereerd door klimaatmodellen - op het lokale klimaat op de luchthaven Schiphol en het effect daarvan op de operatie en op de luchthaven. De resultaten van Impact zullen bijdragen aan de bepaling van de meest geschikte adaptatie strategieën om de operatie op de luchthaven klimaatbestendig te maken.

IMPACT is een samenwerkingsproject tussen het KNMI, Luchthaven Schiphol (AAS), de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) en de universiteiten van Wageningen en Delft. De Schiphol stakeholders AAS en LVNL begeleiden het project. De projectleiding ligt bij het KNMI. Voor een aantal onderdelen werkt het project nauw samen met het internationale HiRLAM-ALADIN consortium en met Meteo France.

Projectteam IMPACT	Partner
Albert Jacobs (projectleider)	KNMI
Jan Barkmeijer	KNMI
Ben Wichers Schreur	KNMI
Gerard Cats	KNMI
Emiel van der Plas	KNMI
Mark Savenije	KNMI
Hans Roozekrans	KNMI
Nico Maat	KNMI
Jitze van der Meulen	KNMI
Peter van den Brink	Luchthaven Schiphol
Rob ten Hove	Luchthaven Schiphol
Jan-Otto Haanstra	Luchthaven Schiphol
Lonneke Smit	Luchtverkeersleiding Nederland
Bert Holtslag	Wageningen Universiteit
Reinder Ronda	Wageningen Universiteit
Gert-Jan Steeneveld	Wageningen Universiteit
Pier Siebesma	Technische Universiteit Delft
Harm Jonker	Technische Universiteit Delft
Stephan de Roode	Technische Universiteit Delft
Ramon Mendez Gomez	Technische Universiteit Delft

© KNMI