Een modern seismisch meetstation is uitgerust met apparatuur (sensor, datalogger) om de bodembeweging op een bepaald punt op (of in) de aarde te meten in drie richtingen (verticaal, horizontaal Noord-Zuid, horizontaal Oost-West). De apparatuur is zeer gevoelig in een breed frekwentie gebied (ongeveer tussen 0.01 Hz en 50 Hz) waardoor signalen van aardbevingen op zowel grote als kleine afstand goed geregistreerd kunnen worden.

Het KNMI registreert de bodembeweging op een aantal plekken in Nederland. Iedere plek is uitgerust met seismische meetapparatuur en data communicatie apparatuur en dit geheel wordt een seismisch station genoemd. De verzameling van deze meetstations vormt het seismisch netwerk van het KNMI.

De seismische sensor zet de bodembeweging om in een spanning (Volt) die door de datalogger wordt omgevormd naar een digitaal signaal. Dit digitale signaal wordt direkt (in 'real-time') naar het KNMI gestuurd, via ADSL of GPRS. Deze data worden direkt op de webpagina's van het KNMI geplaatst door middel van zogenoemde helicorders. Een helicorder is dus een weergave van de bodembeweging op de plek van het seismische station.

De helicorder op deze webpagina toont de verticale bodembeweging in het KNMI-station Heimansgroeve (HGN) in Zuid-Limburg vlakbij Epen. De helicorder 'leest' van links naar rechts en van beneden naar boven (dit is de richting van tijd). Op de vertikale as staat de tijd in uren, gegeven in Universele Tijd / Greenwich Tijd (UT). De Nederlandse Tijd is in de winter een uur later (UT-tijd + 1 uur) en in de zomer 2 uur later (UT-tijd + 2 uur). De horizontale as vermeldt de tijd in minuten na het hele uur.

De amplitude van het signaal is een sterk vergrote weergave van de amplitude van de werkelijke bodembeweging. De vergrotingsfactor in station HGN is ongeveer 600.000.000. De kleinste bodembeweging die in dit station kan worden geregistreerd bedraagt ongeveer 0.0000000016 m/s (1.6 nanometer per seconde).

De blauwe streepjes geven automatische detecties aan. Dit zijn tijdstippen waarop het seismische signaal meer energie bevat dan gemiddeld in het signaal ervoor. Dit zou energie kunnen zijn van een aardbeving. De rode sterretjes geven tijdstippen van aardbevingen aan met de naam van de regio of land waar deze plaatsvond. De lokaties van de aardbevingen zijn zichtbaar op de wereldkaart rechtsboven.

De seismogrammen ('helicorders') van de andere Nederlandse stations zijn zichtbaar door te klikken op item 'Seismogrammen andere NL station' in het menu rechts (Live Data).

Jan 2013
© KNMI