Click here for the English version

Op het KNMI wordt dagelijks een weermodel gedraaid met een roosterpuntsafstand van ongeveer 50 km. Dit model, HIRLAM genaamd, berekent het weer voor Europa tot twee dagen vooruit. Met een dergelijk model kun je niet een gedetailleerde verwachting maken. Dat is wel mogelijk als de roosterpuntsafstand verkleind wordt.

Op het KNMI worden hoge resolutie versies van HIRLAM ontwikkeld. Het KNMI werkt daarbij samen met o.a. het Ierse Meteorologische Instituut (Met Éireann). Met Éireann heeft deelgenomen in een EU research project genaamd Telflood . Het doel van Telflood was om methodes voor het verwachten van korte hevige overstromingen in steile bergachtige gebieden te inventariseren en te toetsen op hun bruikbaarheid.

Nauwkeurige verwachtingen van neerslag zijn onontbeerlijk voor succesvolle waarschuwingen voor overstromingen. Traditionele waarschuwingssystemen voldoen niet omdat ze te traag zijn voor deze toepassing. Het beoogde systeem bestaat uit een atmosfeer -, een hydrologisch - en hydraulisch kanaal netwerk model. Al deze modellen waren reeds beschikbaar, maar hun verfijning en onderlinge integratie als vloedwaarschuwingssyeem voor steile bergachtige gebieden moest nader onderzocht worden.

Op Met Éireann werd geëxperimenteerd met geneste versies vanHIRLAM en daarbij varieerden de roosterpuntsafstanden tussen 55 en 5 kilometer. De geneste versie moest aangepast worden om stabiele integraties te kunnen garanderen. Verscheidende experimenten werden gedaan en het werd duidelijk dat een model met een gridpuntsafstand van 10 kilometer de beste resultaten zou geven. Speciale aandacht ging uit naar mogelijke bronnen van ruis in het hoge resolutie model. Kleine ongewenste schalen veroorzaakt door de randvoorwaarden en door de 2-grids informatie in de definitie van de orografie(bergen) werden verwijderd met een selectief filter.De resultaten van een case study van Hurricane Charley (25/26 augustus 1986) worden nu als voorbeeld gegeven. In Fig. 1 wordt de +24 uurs HIRLAM regenverwachting getoond.

Fig. 1 55 km +24h rainfall forecast Fig. 2 10 km model +24 rainfall forecast

De resolutie is 55 kilometer en de globale kenmerken van het opgetreden neerslag patroon zijn te herkennen. De meeste regen valt in oosten van Ierland maar de de regenhoeveelheden worden onderschat. Het 10 km model in Fig. 2 geeft een maximum van 184 mm in de Wicklow mountains en dit komt aardig overeen met de gemeten
hoeveelheden.

Voor het Telflood project is de totale regenval in het stroomgebied van de Dodder van belang. Dit riviertje ontspringt in de Wicklow mountains en gaat naar Dublin. Het stroomgebied is klein en omvat slechts 115 vierkante kilometers. Als we de negen klimatologische stations van het stroomgebied van de Dodder middelen krijgen we een hoeveelheid van 115 mm neerslag. De gebiedsgemiddelde neerslaghoeveelheden van het 55 en 10 km model zijn respectievelijk 60 en 98 mm.

De studie laat zien dat met verhoogde modelresolutie de bergen met meer detail beschreven worden en in geval van stijgingsregens, wordt de regenval beter ruimtelijk verdeeld en de hoeveelheden beter verwacht. Momenteel wordt op het KNMI een 10 kilometer versie van HIRLAM gedraaid.

Voor meer informatie

Bruijn, E.I.F. de, and T. Brandsma 2000, Precipitation forecasts for Ireland with a high resolution limited area model during Hurricane Charley, Journal of Hydrology, 239/1-4,148-161