Het rijmdicht van Gerrit Jansz. Kooch (1597/98-1683)

De tornado's over Holland van 1 augustus 1674

Het verslag van Gerrit Jansz. Kooch over het Schrickelik Tempeest

Op woensdag 1 augustus 1674 trekt een koudefront over de lage landen die de drukkende hitte van die dag verdringt door koel zomerweer. De onweerscomplexen die hiermee gepaard gaan zijn echter bijzonder actief. De wind wakkert sterk aan en samen met sterke rukwinden geeft dat aanleiding tot aanzienlijke schade op grote schaal in Europa, van noord-Frankrijk (Fontaineblue), Belgie en Nederland tot aan noord-Duitsland (Hamburg). De schade is overweldigend in Nederland en de storm werd destijds bekend als het Schrickelik Tempeest.

Van de precieze omstandigheden tijdens en na de storm is vrij veel bekend dankzij het rijmdicht van Gerrit Jansz. Kooch, schipper en koopman (1597/98-1683). Kooch heeft in de 139 coupletten een beeld geschetst van de schade in Nederland. Ook heeft hij wat informatie verzameld over schade in het huidige Vlaanderen. Zijn bronnen zijn o.a. offici\"ele publicaties over de storm, maar hij schrijft ook mensen aan en gebruikt zijn netwerk van kennissen en familie om schade rapporten te verzamelen. Ook vraagt hij timmerlui en dakdekkers naar de omvang van de schade en gaat zelf op onderzoek uit om ter pleke getuigenissen van mensen, genoemd met naam en toenaam, op te tekenen. Het rijmdicht begint met het beschrijven van schade in Vlaanderen en volgt het front van de storm in noordelijke richting.

Klik hier voor het volledige rijmdicht van Kooch.