Hollans Orkaen 1 ofte verhael van de ongemeend ende uoyt diergelijcke stormwint hier te lande gesien nergens de schade van de verschrickelijcke donder geschiet den eerste augusti 1674 op een boose dach 2 ge hebt in 't voorgaende boeck gesien hoe dat men als doen sach geschien twee wonders waerdich te onthouwen maer dat hier nu vervolgen sal dat is noch wel het grootst van al en vreeselijck om te aenschouwen 3 ick tel nu 't seventich ses jaer 'k heb in mijn tijt door stormen swaer van donder blicksem hagel buyen in prijkel en in noot geweest maer wat men daer af schrijf of leest en heeft hier bij niet te beduijen 4 't gedenckt mijn hoe dat konstisch werk de glasen in de suijder kerck daer door de gilden in gegeven door groote hagelsteenen swaer aen deen sij van de kerck bijnaer naeu een en ruyt was heel gebleeve 5 't gedenckt mijn dat door stormen groot al op de korenbeurs het loot dat in de goote was geleegen was opgerolt met groote cracht al hadden tien man aen gewracht men hadt het soo net niet gekregen 6 noch gedenkt mijn een swaer tempeest dat dier gelijck oock is geweest dat was doen van de westertooren dat sware kruys aen stucken brack en viel al door het kerkcken dack dan heb ick u noch hier te voore 7 in't bladt hier voor gewesen aen hoe dat de roopoorts toorens haen de vlucht nam doorde wint gedreeve en dat dien felle wint het kruys van boven neer smeet op ons huys 't scheen dat het kosten sou ons leeve 8 veel harde winden nu en dan die ik hier niet noemen kan die veel schoorsteenen nederdruckte de daecken brack en woeij om veer de gevels smeet van boven neer en boomen uyt der aerde ruckte 9 hoe meenichten van scheepen mee in tessel 't vlie en hier voor stee sijn om gewaeyt en oock gesonken 't getal dat is te over groot van menschen die in sulken noot gesneuvelt sijn ende verdronke 10 veel wonders heb ick ook gesien dat door natuer niet con geschien maer door de schrickelijcke donder maer 't geen dat hier nu volgen sal dat is het wonderlijckst van al en speelde oock wat crachtichs onder 11 Want al die groote stormen swaer die nacht en dagen naer malkaer dack en schoorsteem deeden strijcken die sijn bij deze schade niet in een cort half uur geschiet in't minste deel niet te gelijcke 12 in augustus den eersten dach doe men dees donder vlaeg eerst sach die quamen ons eerst van uit het suijen van *Brussel* *Mechelen* daer van daen maer 't geen ick van daer heb verstaen dat heeft soo veel niet te bedugen (?) 13 't *hantwerpen* heeft oock dit tempeest maer niet soo groot als hier geweest des avons tussen ses en seven maer 't wasser mee al slecht gestelt die groote brugge over 't scheldt is door die wint mee wegh gedreven 14 daer was al mee veel schae geschiet maer hier bij te gelijcken niet gelijck de brieven dat vermelden schrijven van schoorsteen en van dack van groot gewoel en ongemack oock aen de scheepen op de schelde 15 tot *santvliet* vier mijl daer van daen daer ginck het vreselijk aen daer alles voor die wint moest buijgen gelijck een molhoop lach die stadt kerck en huijsen alles plat glijck de brieven daer van tuijgen 16 te *oudenbos* en *rosendael* al 't platte lant daer prinsepael dien swaeren donder heen passeerde molens en boomen om gewaeyt gebroocken en als afgedraeyt veel huysen oock ontramponeerde 17 te *turnhout* en daer omtrent bleef naeu een molen overent veel huysen lagen plat ter aerde 'k heb de brieven van dat gewest selver gesien dies loof ick best dat sij de waerheijt oock verclaerde 18 tot Uttrecht was de schade groot daer bleven oock veel menschen doot van al de molens op de wallen soo sij ons schrijven daer vandaen er sijnde maer twee blyven staen de andre al te mael gevallen 19 de gevel van huys van der haer is neer gestort oock sijn voor waer veel huijsen deerlijck geschonden schoorsteenen dacken af gewaeyt maeckten de straten soo behaeyt dat men die naeu gebruiken konde 20 de domkerck een gesticht seer out al met tiras (?) seer hecht gebout drie hondert jaren hier te vooren is door des donders groot gewelt dat swaer verwelft terneer gedruckt van het coor tot aen de tooren 21 die sware brocken van de steen die vielen door de zerken heen en bleeuen in de graven steeken de kelder graven schoon hoe vast conden niet keeren desen last maer moesten door 't gewelt oock breeken 22 de dooden worden oock een deel gebrooken en verplettert heel noyt hadt ijemant daer af gedachten waer sal een mens dan sijn bewaert als men so diep noch onder d' aerdt al sulke rampen kan verwachten 23 de pylaers seer dick ende swaer die men met dri man bij malkaer noch nauwelijcks omvamen konden die sijn vermorselt en verdraeijt en andre weer als afgemaeyt ses of acht voet boven de gronde 24 Al sulke zuijlen ? ses of acht daer 'e'en alleen wel hadt de macht om so een heel gebou te dragen dit worden daer soo metter vlucht daer nooyt geen mens voor was beducht gebrijselt en ter neer geslagen 25 een swaer pylaer een vaste schoor daer op rusten het hele koor was wel twee vaem geschuert en gekloven en onder hoe vast dat hij stont omtrent ses voeten van de gront al meerder als een duym verschooven 26 Sint Jakobs toren vil door 't dack die oock veel zerken [in] stucken brack de dooden in 't graf quam verdruckten de swaren klocken van metael die sijn op twee naer allemaal door deesen val gebrocken stucken 27 de buier kerck deelden oock niet mis die mee geheel onbruijckbaer is men heeft noeyt dier gelijck geweten door dien het dack een groot partij en oock de muren ten weerzij sijn overhoop daer in gesmeeten 28 de duytse huyskerck 't meerendeel is ingestort en voor 't geheel vervult met den gevallen tooren is soo beset met puyn en steen dat men ten diensten van 't gemeen die niet gebruyken kan als vooren 29 twee toorens van Sint Jakobskerck een out gesticht een deftich werck sijn beyde op het dack gevallen 't dack ingestort al met gewelt alwaer daar die kerck nu is gestelt soo desolaet als een van allen 30 Sinter Claes kerck bleef niet vrij stonden twee toorens zij aan zij daer of den 'e'en is neer gesmeeten als oock den tooren van angniet maer wat schae daer door is geschiet heb ick tot noch toe niet geweten 31 de brouwerij al van de booch (?) raeckten bij naest onderst om hoogh de groote kaetsbaen neer geslagen daer bleef naeulijcks een huijs beuryt of raeckten dack of schoorsteen quyt die seer dick op de straten lagen 32 de boomen worden neer gedruckt verscheydene uit de gront geruckt hoe vast gewortelt dat ze stonden palmagie (?) baen en op de wal en door de stadt een groot getal geschuert gebrooken en geschonden 33 de saem die ginck vast over al van dese wonderlijcke val het maekten veel menschen genegen die quamen om dit wonderstuck te sien van dit groot ongeluck naer Uttrecht van verscheyde weegen 34 buijten de witte vrouwen poort daer sijn veel menschen oock versmoort die in een herberg haer begaven om schuylen voor dit onweer groot het huijs viel neer veel bleeven doot en onder puyn en steen begraven 35 de schrijver die schrijft noch voor waer dat van vieren een wandelaer was uijt het midden weg genomen de drie die quamen weer in 't aerdt maer van de vierde seijt men dat heij noech niet weder was gecomen 36 verhaelt daer bij dan noch een feyt maer voecht daerbij dat is men seyt hoe dat de menschen met een wagen sijn opgenomen in 't geheel de paerden met toom en gareel quamen in stee de tijding dragen 37 de dorpen rontom buyten stee die deelden oock van 't onheyl mee veel toorens raeckten daer algaende van *Houten*, *Bunnik* en noch meer van *Jutphaas* vil van boven neer van *IJsselsteyn* bleef oock niet staende 38 van lemmers heb ick dit verstaen dat broeckhuysen quam rijden aen dier onweer oock niet cost ontvlieden maer smeet de wagen los om veer de menschen op het aertrijck neer 't was omtrent *seijst* dat dit geschiede 39 ick vroegde broeckhuysen daerna of 't soo geschied was hij seij ja sij met haer drijen quamen rijden met wagen paerden algelijck van de wech af tegen den dijck gesmeeten waren heel terseijden 40 de wagen vloogh aen stucken neer sij bleeven ook niet lang bijeen maer door dien fellen buij gedreven den eenen hier den ander daer wel twintich voeden van malkaer sij dachten daer te laten 't leven 41 want vielen sulke steenen groot en sij geheel van dack ontbloot en konde niewers onder schuylen en door de hagelsteenen swaer so was hun lichaem hier en daer oock hooft en handen vol van buylen 42 noch heeft mijn broeckhuysen vertelt dat daer omtrent was een groot velt dat men nou oversienen konden dat stont eerst schoon vol van bockweijt dat lach nu heel als afgemayt en neer geslagen tot den gronde 43 en noch een klucht dat was heel mooij een huysman op lant bij sijn hooy dat daer op hoopen was gedragen wiert opgenomen eer hij 't dacht geworpen in een droogen gracht soo lang als duerden deese vlagen 44 terwijl de wint het hooy ter vlucht als pluymen dreef tot in de lucht doen d'huysman weer quam tot bedaren die was bedwelmt in sijn verstant hij kende niet sijn aeijgen lant om datter geen hooy hoopen waren 45 hij dacht dit schijnt hier wel een spook ben ick in slaap of droom ick oock 't en is hier niet als van te vooren men sie hier geen hooy op het lant daer staen geen boomen op de kant en ginder mis ick oock een tooren 46 want in de veluw daer omtrent bleef naeu een tooren over ent veel huysen sijn ter neer gedreeven 't *Hilversom* een weever wou noch sitten gaen op sijn getou om soo een uurtien noch te weeven 47 het onweer quam soo schielijck aen 'k heb het van mijn botter boer verstaen wins lant was daer omtrent geleegen dat 't huys hem woey los over 't hooft bleef op 't getou van dack berooft daer sitten in dien harden reegen 48 de post die na onweer doe van Arnhem quam na Uttrecht toe die hadde dit noch gaen verklaren dat t'onweer veel scha had gedaen en maer 'e'en tooren hadt sien staen van al die dorpen die daer waren 49 te *wesep* daer gebeurde dit dat door de schoorsteen van een smit een keyselsteen quam nederdalen tot in de kamer op de vloer en maeckten daer een groot rumoer soo mijn de putter ginck verhalen 50 de smit die daer recht onder sadt die dacht wel wat geluyt is dat hij schrikte voor dat vreemd gerommel hij metter haest na boven toe vont daer een heete steen maer hoe die daer quam dacht hij weet den drommel 51 de schoorsteen naeu de steen was groot soo dat die oock ter nauwer noot tisschen de muren con passeren maer hadt ten weder sij gemaeckt een streepen in de muur gemaeckt dat meenich mens quam visenteeren 52 lach op de schoorsteen dan geen steen wat hem geuraeckt, de smit seyt neen geen steenen lach daer op in lange maer 't sij dan waer hij comt vandaen 'k sal hem in ijsere banden staen en voor 't huys aen de gevel hangen 53 van dier gelijck geen schrift men vint tot *ouwerkerk* daer heeft de wint de tooren ook gaen nedervellen d' heer meijer daer woonachtich is verhaelden een geschiedenis wel waerdich om hier bij te stellen 54 een huysman met twee soonen 't saem in 't lant was met een boerepraem sijn uyt het water opgenoomen met praem en al hier wel op let over twee kampen lant geset een soon die isser afgekoomen 55 de andre of die overboort en soo in 't water sijn versmoort of door den slach waren geschonden daer af soo wist hij geen bescheyt alleen soo heeft hij dit geseijt hij hadt niet nader onder vonden 56 ick gae hier noch al veel voorbij van schade die aen alle zij geschiet sijn die ick al laet blijven aen huijsen boomen tuijn en hof ick sou wel vinden so veel stof een boeck papier heel te beschrijven 57 de *diemermeer* kreeck oock sijn deel daer was de schade oock teveel voor ijder die dat moest betalen soo stel ick hier allenich maer 't huijs van karel van huffelaer soo hij mijn sellef ginck verhalen 58 sijn hofstee onlangs weer hestelt de glasen stucken en in't velt lagen de pannen en de vorsten voort in de schuer een wonderding daer waren uit de soldering drij planken 't sessens uijt gebarsten 59 en maekte so een gadt in 't dack soo groot gelijck een volle sack nam sperren riet en latten meede en vlooch soo weder om daer deur nu denckt eens ijder heeft sijn keur (?) of dit de wint of donder deede 60 noch was hij hier mee niet al vrij want eer het onweer was fobij soo reedt hij naer stee met sijn wagen maer eer hij noch quam aen de stadt soo heeft de donder hem te radt de wagen heel ? geslagen 61 de menschen vielen in een plas daer bij geval juijst water was en moesten daer soo blijven leggen de schrick en vreese was heel groot 't geluck noch grooter in dees noot niemant wist van quetsuer te seggen 62 maer bleeven algesont van leen de paerden liepen naer de stadt heen 'k meen als ghij dat gaet over weegen dat ghij dat vatten sult veel eer dat andre huijsen in de meer oock dapper schae hebben gekreegen 63 rotman's tuin die aan d'amstel leijt ist loot van't dack venster gewayt een stuck meer als dri hondert ponden de spijkers ruckten 't hooft door 't loot is in het velt over de sloot vijf hondert voet van daer gevonden 64 aen *d'overtoom* en daer omtrent sijn oock al veel huijsen geschent de tuijnen aen die wech geleegen hebben aen vruchten en gewas aen schoorsteen dacken en aen glas seer dapper veel schade gekreegen 65 veel menschen hadden groot verlies maer in de tuijn van ?brebies daer geschieden oock vreemde saecken de schoorsteen van de hoohen brack en woeij volkoomen overt dack sonder de pannen eens te raecken 66 hij woeij gelijck een pluym daer heen men sach op 't dack noch puijn noch steen glijck of hij over was gevloogen sijn buerman's muur dick ende groot die woeij soo los over de sloot glijck meenich dat sach voor sijn oogen 67 mattijs verhagen was niet vrij quam met een vroumens aen sijn sij naer huys toe rijden met sijn wagen die van de wech af met gewelt soo av?brebies mijn heeft vertelt in't water worden neer geslagen 68 met waegen paerden en de rest maer 't viel noch uit op sijn best hoewel in groot perijkel (?) waren quamen daer noch behouden af doe sij in au?brebiesen hof noch raekten om wat te bedaren 69 veel hielden't voor den jongsten dach want men noeijt diergelijcken sach de mannen die te paerde saten die woeijen om met paerdt met al schout engelbrecht van soo een val can van 't geval met recht wel praten 70 de schuijten in dien smalle stroom tussen de stadt en *d'overtoom* sijn oock niet ongeschent gebleeven die sonder seijlen woeijen om en tuijmelden noch om en 't om dat kosten oock veel menschen 't leeven 71 een boerin had haer melck verkocht die sij omtrent van *slooten* brocht en met haer schuijt weer huijswaerts spoeden die wort gedreeven aen de kant met schuijt met al geset op't lant 't bleeck dat haer godt noch wou behouden 72 d'*haerlemse* vaert en daer omtrent sijn oock al veel huijsen geschent veel menschen raekten oock in't lijden van twee vrinden stel ick de naem die ijder met een kar te saem met haer geschelschap quamen rijden 73 den 'e'en raekten sijn kar ontstelt recht eer de wint quam met gewelt van neck reedt met de vroulien heenen wort schielijck van sijn haet berooft creeg groote buijlen op het hooft al door de sware hagel steenen 74 tot hun geluck een huys niet veer 't hadt anders noch gehapert meer daer sij hun berchden voor de winden 'd raven (?) verliet kar en paert raeckten wel dri mael in de vaert eer hij 't geselschap conde vinden 75 wagen en paerden hielt geen stant maer raeckten in de vaert van 't lant verschaeijde die in 't water raeckten en aen de kant hun hielden vast en lagen daer in sulken last tot dat de felle wint wat slaeckte 76 een steeman deed mij dit verhael van't geen gebuert is den fiscael die quam van *haerlem* herwaers (?) rijden die woeij tot twee mael met sijn paert van de wech af tot de vaert hij kost (?) hem daer af niet vermijden 77 d' schae was on wondeerelijck twee en twintich saech moolens glijck ses koren moolens op stads wallen behalven die aen roe en heck of aen de kop of aen het deck beschadicht waren sijn gevallen 78 in tegen deel een huijsien staet als men de leijtse poort uytgaet soo naer de weetering toe gaende staet alleen aen de singel kant met sout haest breecken met de hant is onbeschadicht blijven staende 79 dat groote heck seer vast geschoort tot slot van de haerlemmerpoort is met gewelt oock neer geslagen 't kruijs op de poort aen stucken brack van d' heijlge pee kreeg oock een krack veel grooter als het kon verdragen 80 want met het naeste ongeweer 'k quam oock dat huijs van booven neer 't begijnhofs kruijs is oock geweken 't kruijs op de westertoren hooch dien fellen wint oock needer booch 't ijser was taeij en wou niet breecken 81 dees wint quam hier soo metter vlucht gelijck een blicksem uyt de lucht 's avons wat voor de klock van acht uren met sulck een gruwelijck tempeest geen huijs waer ongeschent geweest hadt het maer een uur blijven dueren 82 in een quartier een korten tijt was meenich huijs sijn schoorsteen quijt en andre die noch bleeven staende al scheen hun dat soo wel geluckt daer sijn de kappen afgeruckt en maekten soo de daecken gaende 83 dat soo een huijs licht wort berooft van pannen can wel sijn gelooft door felle wint dat is geen wonder maer dat het loot een swaren last wel gesoldeert gespijkert vast wort afgeruckt daer speelt wat onder 84 een loodgieter vertelde mij dat van't huijs der dijaconij was af meer als twee duijsent ponden maer was gevallen 't haerder baet soo op de plaes als op de straet daer sij het hebben weer gevonden 85 maer op de buers daer ging 't te grof woey wel vier duysent ponden af 't waren seven en twintich stucken in een kaes winkel daer omtrent was een stuck in 't cosijn belent men kon't niet netter daer in drucken 86 een groot gedeelt viel op de straet oock veel in 't water dat was quaet dat kon men so licht niet weer krijgen maer datter noch gebuerde meer aent huijs van trip een borger heer dat moet ick hier oock niet verswijgen 87 op dat huys was een plat seer groot wel vast gedekt met wichtich loot dat loot dat soo vast was geleegen eenige duysent ponden swaer was opgerolt al in malkaer geen menschen hadden 't soo gekregen 88 veel gevels daer het schoon ciraet van boven neer lach op de straet van schoone potten en kanteelen mijn kosijn hoog deed een verhael daer leijen uijt hangt op de wael dat wonder moet ick u mee deelen 89 de leeu op 't huijs stont wonder vast met twee ankers is door de last der fellen wint omveer gesmeen een out plat boven op het dack half vergaen was out en swack daer heeft met van geen scha geweete 90 de huysen waren soo ontbloot 't gebrek aan pannen was soo groot dat nooijt gesien was van ons leven twee stuyvers stuck dat can noch gaen moet worden oock soo 'k heb verstaen vijf ses stuyvers voor 't stuck gegeven 91 seylen en matten was goet deck de metsers waren groot gebreck men kost geen timmerlien bekoomen 't was bet (?) als twee maenden daer naer eer alles weder raeckten klaer dat heb ick selve best vernoomen 92 Dit was wel voor schoorsteen en dack maer glas en glaes makers gebrack ons noch veel meer want daer de winden dien swaren hegelsteenen dreef niet een glas in't geheel en bleef lantaren daecken heel veslinden 93 ? goe kerken huijsen al verbij 't stadthuijs alleen aen de suijt sij een men dat weer met glas verhulden een glasmaker die seijt mijn dat dat hij die schae wel hadt geschadt al meerder als twee duijsent gulden 94 want vielen sulke steenen swaer als hiust aijeren (?) bij naer di door de glasen quamen slingeren men vont doen steenen in het velt verschaeijden hebben 't mijn vertelt soo groot als twee litten (?) van vingeren 95 den regen was ook over groot glijck of het haest met emmers goot soo quam het langs de straten stroomen schipper loos meendt met een wip noch wel te raecken in sijn schip doen hij de buij so sach aen koomen 96 Hij quam soo veer dat hij noch pas op de buyck slooter steijger was daer wort hij schilijck soo benpen (?) dat hij ten eersten viel om veer hadt noch gewoeijt van booven neer hadt hij niet an de kant gegrepen. 97 veel boomen heb ick voor geseijt aen stucken of om veer gewaeijt en mee nichten oock neer geboogen die weer gerecht sijn met gewelt met stutten schooren rechtgestelt op dat die weer vast groeijen moogen 98 een sware boom los uit de gront die op de niewe marreckt stont dicker dan men omvamen konden is niet alleen geplotst terneer maer hondert tachtig voeten veer al van sijn aeijgen plaes gevonden 99 mijn susters plaes duer die doenpas geslooten en gegrendelt was stont op de plaes heel sonder schaeden naer dat het onweer was gestaeckt maer hoe dat hij daer was geraeckt was niemant die dat konde raden 100 Tot josep duijs is mijn vertelt een vles met roos eeck was gestelt om door de son te disteleeren wel twintich voeten hoogh of bet was neder op de plaets geset sonder de vles in't minst te deren 101 de weuw blaeu pot bij't prinsen hof quam oock daer sonder scha niet af die sou beginnen wat te eeten en onder een lantaren sat een plaets daer men gemeenelijck at worden de glasen ingesmeeten 102 een koeck daer op tafel stont de korst was weg men die niet vont het scheen oft daer begon te spooken de steenen borden al om veer een bier glas oock van boven neer niet een en was er afgebrooken 103 een vlesien (?) oock water stont al in een schootel uyt de mont van Jasper Lemmers dit geschreven op tafel binnen in een huys de schootel die lach heel in gruijs en't vlesien dat was heel gebleeven 104 'd heer mollo die was met sijn bruijt gerede met sijn cheese (?) uit daer was geen vrees voor harde winden die hij weer 's avons 't huijs waert bracht en quam tot op de heeregracht recht voor de duer van sijn beminde 105 terwijl de kar noch stont voor't huus soo quam de wint met fel gedruijs een donder die seer schrickelijck brulde en smeet twee boomen cort om veer d'een voor de d'ander achten neer dat soo de heele straet vervulde 106 daer stont de wagen met het paert ten con noch voor noch achter waert maer was beslooten met tween boomen met most een vlot schuijt brengen aen daer men de wagen op de gaen want con anders van daer niet koomen 107 dit was ellendich ouer al van al dat over groot getal der scheepen voort stee aen de paele hun touwen braecken door de kracht soo wasser maer ses ofte acht of raeckten driftich altemaele 108 anker noch tou quam niet te stae den een deed d'ander groote schae daer ginhen vijf of ses te gronde een boeijen rijckelijck gelaen men meende dat hij was vergaen is in de gout see weer gevonde 109 noch heb ick nader hant verstaen mijn sechsman is rosier (?) de haen hoe dat de scheepen die daer lagen soo voor sijn duer en langs de kant naer Vranckrijck en naer Engelant die waren oock niet vrij van schaede 110 dien fellen wint soo onverwacht brack al hun tou door sijn kracht en maekten soo de scheepen gaende maer 't scheen een wonderlijck geval drie leege vaeten op de wal die bleeven onbeweechlijck staende 111 noch wonderlijcker was het dat een vroumens worden opgevat los van de wech omhooch gedreven de wint die voert haer met gewelt over de sloot tot op het velt is in een boom hangen gebleeven 112 wie hoorden oijt van diergelijck tussen de beemster en quadijck is dit geschiet soo men mij verhaelde d' heer colve(?) dien ick daer voor hou dat hij niet licht iets seggen sou dat eenichsins de waerheijt saelde (?) 113 die noch meer wonder weeten wil een meelmoolen is van de spil los opgetilt voorwaer een groot wonder wort om gekeert en soo heel net weer op de werf neergeset stont wel perfeckt het bovenste onder 114 'k heb het van pieter hoog gehoort 't was buijten de weteringspoort de eerste moolen al daer staende daer bij het seluer (?) hadt gesien en nessens hem wel duijsen lien al om het wonder dat waer gaende 115 't was wonder hiet soo dicht bij dat *haerlem* bleef daer af vrij met al de boomen en de tuijnen tot *alleckmaer* en daar ontrent was oock noch boom noch huijs geschent en dat soo verder naar *huijsduijne* 116 *sandam* dat kreech oock iet of wat maer raeckten maer een moolen plat en't *oossaen* daer soo bij geleegen daer sijn de huijsen meesten deen beschadigt of gevallen heel seer weijnich die geen schade kreegen 117 te *bijcksloot* vind ick oock al stof want aen tomas tobijas hof een speel schuijt lach om mee te vaaren wort met gewelt oock los geruckt 't een ent in 't hoender hock gedruckt soo hij mijn self quam verklaeren 118 maer 't alder wonderlijckste van al dat ick nu hier verhaelen sal dat mijn van ommeren vertelde daer af wees hij de plaets oock aen 't was tussen 't *hallef* en *ossaen* dat hij oockk in geen twijfel stelde 119 hoe dat een vrou lach in de kraem van tween kinderen die te saem voor uijt de wieg sijn opgenomen het vier eerst uijt de wieg de kolck geruckt de kinders daer weer in gedruckt sijn noch gesont daer afgekoomen 120 noch heeft dien dochtoor dat vertelt dat bij *ilpendam* in het velt twee huijslien quaemen aengevaren dient onweer oock heeft aen gerant en waeijde uit de schuyt op 't lant onbeschadicht gesmeeten waren 121 de schuijt die vlooch soo het wel scheen ouer verschaeijde ackers heen daer hem de donder seer most drucken want doen het onweer was gedaen dat men weer naer de schuijt sou gaen doen vont men hem in duijsent stucken. 122 te *ilpendam* een boere praem lach in de gront heel onbequaem en hadden wel een jaer geleegen verschaeijden hebben 't mij vertelt wort op het drooge lant gestelt dat diende hier oock niet versweegen 123 ons buerman vries heeft oock verstaen van albert dirksen van oossaen dat daer een schuytien lach gebonden al met sijn seyltie toegedeckt de schuijt was wech is so perfect al tot *wessanen* weer gevonden 124 den proocureur van sterrevelt heeft mijn oock dier gelijck vertelt datter een schuijt is opgenomen met twee kinderen tot *bijcksloot* die worden baij gevonden doot tot *purmerent* ist weer becomen 125 een kruijt molen bij *monkendam* die mewels en de schot toe quam so mijn d' heer krooch heeft gaen verhaelen drie steenen lagen in de gront ses loopers gingen daer in't ront glick meen op die wijs 't kruijt moet malen 126 die ses loopers die steenen swaer sijn opgenomen met malkaer nooyt hoorde imant sulke daden stijlen en spillen alles net neffens de leggers neergeset sonder de steenen te beschaden 127 noch meerder wonder hier bij komt die swaere spillen omgecromt die bleeuen in de steenen steken die most men laugh saem vijlen af want men kon sulke ijsers grof toch met gewelt daer niet uit breken 128 te *quadijck* ginck het oock hart aen daer bleeven naeu drij huijsen staen volkoomen daer niet aen en schorten 't getal was wel twee hondert groot van dack en wanden heel ontbloot verschaeijden die gans neder storten 129 te beets oosthuijsen aen die kant en overt heele water lant al waer die wint sijn rolle speelde waren de huijsen meest onstelt beschadicht of plat neergevelt seer weijnich die niet mee en deelde 130 oock in de stadt van *purmerent* sijn oock al veel huijsen geschent de tooren viel oock neer ter aerden de *beemster* die kreech oock sijn deel daer was de schade oock seer veel aen huijsen boomen en bogaerden 131 geheele regels boomen swaer geschuert, geclooft al van malkaer gebrooken en als gewrongen of oock ontwortelt uyt de gront soo dat het daer nu deerlijck stont men kan 't uyt spreeken met geen tongen 132 op *wieringe* wast sogestelt een vrou heeft hier dat self vertelt haer solder wel geploecht gedreeven daer is dit wonder ook gebeurt een planck ten hartuen (?) uyt geschuert en was die planck noch heel gebleeven 133 de grootste kerck daer in dat lant die plotste neer met dack en want de tooren most daer oock voor strijken de sarken van de graven af de dooden bij kans bloot in 't graf waer hoort men oijt van dier gelijcken 134 de moolens door dit swaer onweer heschadicht of heel plat ter neer soo dat se niet en konden malen waren gedwongen door den noot dat men het meel en oock het broot met schuijten most van verre haelen 135 In't Texsel was een groot effent de meeste schae was aent oost ent daer veel scheepen aent ankers lagen die van hare ankers sijn gespilt en doe het onweer was gestilt men daer bij naest geen scheepen lagen 136 maer saten hier en daer om hoogh de felle wint dreef haer op droogh behalven die daer sijn gesonken men mist er net vijf in't getal die waren wech met goet en al en al die menschen sijn verdroncken 137 de schade was ongemeeten groot over de heele gansche vloot van ankers kabels en van touwen veel masten glijck als afgedraeijt de seijlen los daer heen gewaeyt geluckich die sijn schip mocht houwen 138 Hoe 't nu op 't aeijlant heeft gegaen daer af en heb ick niet verstaen maer dit kan ick daer wel af gissen daert alles is ontrampondert (?) al waer die buij is gepasseert dat het op tessel niet con missen 139 dees felle wint of wel orkaen die is doen see waert in gegaen daer hoord ick van geen schae gewagen maer sijnder scheepen mee geplacht of om gewaeijt te gront geijacht die sullen 't ons niet komen klagen