Uitleg over

Onweer

Onweer ontstaat door wrijving tussen sterk stijgende warme lucht en sterk dalende koude lucht.

In onweerswolken stromen sterk stijgende warme lucht en sterk dalende koude lucht vlak langs elkaar met snelheden van maximaal honderd kilometer per uur. Met die stromingen worden ook elektrisch geladen deeltjes meegevoerd, waardoor de wolk als een enorme condensator wordt opgeladen. Daardoor worden ontladingen mogelijk tussen de wolk en andere wolken of tussen de wolk en de aarde. Dit leidt tot bliksem en donder.    

Onweerswolken boven de Eems
Onweerswolken boven de Eems (Bron: Jannes Wiersema)

Ontstaan onweer

Zware onweersbuien ontstaan in een vochtig overgangsgebied van zeer warm (tropisch) naar veel kouder weer. Tijdens zo'n bui kan de temperatuur in minder dan een half uur 10 tot 15 graden dalen. De buien worden het hevigst als er op grote hoogte in de atmosfeer een zeer sterke wind staat (straalstroom).

Neerslag

De buienwolken kunnen uitgroeien tot ongeveer 15 kilometer hoogte. Ze bevatten een enorme hoeveelheid onderkoeld water en op grote hoogte ijskristallen. Ze kunnen dus veel neerslag opleveren. Sommige buien leveren meer dan 10 millimeter in een half uur op.

Hagel

In zo'n wolkencomplex met sterk stijgende en dalende luchtstromingen hebben de druppels een lange weg te gaan voor ze het aardoppervlak bereiken. Daardoor kunnen ze alsmaar groter worden en dat verklaart de flinke druppels of hagelstenen die uit een zware bui vallen. Zware onweersbuien kunnen hagelstenen zo groot als tennisballen produceren.

Windstoten

Buien groeperen zich vaak langs lijnen, die worden voorafgegaan door windstoten. Het gevaarlijke weer is in de lucht te herkennen aan buidelvormige wolken aan de rand van het buiengebied. De wind kan al opsteken als de eigenlijke bui nog tientallen kilometers verwijderd is. Dit is zeer verraderlijk.

Bijzonder zware buien worden soms voorafgegaan door een rolwolk. Ook overdag kan het dan aardedonker worden. Een rolwolk wordt vergezeld door enorme en plotselinge windstoten van soms 100 tot 150 kilometer per uur.

Valwinden en windhozen

Onweer kan samengaan met valwinden en windhozen. Maar meestal blijft het bij een begin van hoosvorming in de lucht. Reikt de slurf wel tot de grond, dan is schade onvermijdelijk.

Weerwaarschuwingen

Ook in het verkeer kan onweer gevaar opleveren. Vanwege windstoten en zware regen, maar ook omdat talrijke bliksemflitsen verblindend kunnen zijn. Het KNMI verspreidt waarschuwingen via de website, Twitter en teletekstpagina 713.

Meer uitleg over

  • Straalstroom ten oosten van Canada (Bron: NASA)

    Straalstroom

    Op 9 à 10 kilometer hoogte waait in de regel een zeer sterke wind, de straalstroom.
  • Hagelstenen (foto: Jannes Wiersema)

    Hagel

    Hagelstenen zijn harde klompjes ijs. Ze ontstaan in buienwolken waarin sterke luchtstromingen omhoog en omlaag gaan.
Niet gevonden wat u zocht? Zoek in alle uitleg over