Winterweer door de jaren heen
Uitleg over

Winter door de jaren heen

De maand februari was iets kouder dan december en januari maar als geheel eindigt de winter van 2014 bij de zachte winters. Het was wel kouder dan vorig jaar.

De winter van 2014 leverde amper vorst op en was één van de zachtste van de meetreeks. In de jaren 2009, 2010, 2011 en 2012 waren de winters een stuk kouder met veel sneeuw.

De Centraal Nederland wintertemperatuur van 1907 tot 2014. De groene lijn geeft de trendlijn aan (twee keer de wereldgemiddelde temperatuur), de lengte van de blauwe en rode staafjes geeft dus aan hoe ver de wintertemperatuur afwijkt van de trend.
De Centraal Nederland wintertemperatuur van 1907 tot 2014. De groene lijn geeft de trendlijn aan (twee keer de wereldgemiddelde temperatuur), de lengte van de blauwe en rode staafjes geeft dus aan hoe ver de wintertemperatuur afwijkt van de trend.

Terugblik laatste jaren

Ook in de winter van 2013 lag de gemiddelde temperatuur onder normaal in De Bilt. Het was een halve graad lager dan het langjarig gemiddelde over 1981-2010). De winter van 2012 eindigde 0,7 graden boven het langjarig gemiddelde, maar maakte indruk met een koudegolf van tien dagen en schaatsijs. In de nacht van 3 op 4 februari 2012 daalde de temperatuur in Lelystad zelfs tot min 22,9 graden.

Top 10 zachte winters

Kijken we een langere periode terug dan was het merendeel van de winters zacht. De afgelopen drie decennia leverden de zeven zachtste winters op sinds het begin van de metingen. De top tien van zachte winters wordt aangevoerd door 2007 met over december, januari en februari een gemiddelde in De Bilt van 6,5 graden tegen 3,4 graden normaal (gemiddeld over 1981-2010).

Op de tweede plaats staat de winter van 1990 (6,0 graden), gevolgd door 1989 (5,6 graden), 1975 (5,5 graden), 1998 (5,4 graden), 1995 (5,3 graden), 1988 en 2000 (5,0 graden). In januari en februari 1988 kwam het amper tot vorst. In De Bilt was min 0,9 graden de laagste temperatuur van januari. Die maand telde maar twee vorstdagen, evenals februari 1990, met 7,6 graden de warmste en stormachtigste wintermaand. In Limburg werd in februari 1990 al meer dan 20 graden gemeten.

Terugblik warme winters

Ook in de eerste vijfentwintig jaar van de twintigste eeuw waren de winters zacht, zoals 1916 (4,6 graden), 1920 (4,4) en 1925 (4,1). Maar de uitschieters waren minder dan in het laatste decennium van de twintigste eeuw. Gemiddeld bedroeg de wintertemperatuur 2,6 graden, een stuk warmer dan in de vorige eeuwen. Zowel in de achttiende als in de negentiende eeuw lag het wintergemiddelde op 1,9 graden.

Terugblik koude winters

De winter van 1963 was met gemiddeld min 3,1 graden de koudste van de twintigste eeuw en de koudste van de laatste ruim vijftig jaar. De winter van 1979 (min 0,8 graden) was een van de koudste van de eeuw. Ook de winter van 1996 (min 0,1 graden) mogen we tot de strenge winters rekenen, gevolgd door 1947 (min 2,4).

De jaren veertig telden nog drie strenge winters: 1940 (min 1,9), 1941 (min 0,1) en 1942 (min 1,5). Ook 1929 (min 1,5) hoort tot de strenge winters. In totaal telde de twintigste eeuw dus acht strenge winters met een gemiddelde temperatuur onder nul. De negentiende eeuw had er dertien, de achttiende eeuw veertien met een gemiddelde onder het vriespunt.

Terugblik sneeuw

De strengste winters leverden ook veel sneeuw op. In de winter van 1963 lag er in het noorden van het land op tachtig dagen sneeuw. De zon scheen er volop bij, want die winter was met 256 uur zon ook de een van de zonnigste. De zonnigste winters waren die van 2003 en 2002 met 267 en 266 uur zon. 

Ook de winter van 1979 mocht er zijn met ongeveer 60 dagen met een sneeuwdek. In die winter viel in De Bilt op 37 dagen sneeuw, het grootste aantal van de eeuw.

Terugblik natte winters

De koude, sneeuwrijke winters waren niet de natste. Dat is voorbehouden aan zachtere winters met veel westenwind. De natste winter in De Bilt was die van 1966 met 338,0 mm, De winter van 1995, berucht vanwege de overstromingen, staat met 331,0 millimeter op de tweede plaats.

Terugblik droge winters

Extreem droog was de winter van 1964 met 63,7 millimeter in drie maanden. In deze eeuw bleef de winterneerslag acht keer onder de 100 millimeter.

Meer uitleg over

  • Aantal zomerse dagen in Nederland gemiddeld over het tijdvak 1981-2010 (Bron: KNMI)

    Zomerse dagen

    Een zomerse dag heeft een temperatuur van 25,0 graden of hoger. Mei telt in De Bilt gemiddeld (1981 tot 2010) 3 zomerse dagen, juni 5, juli 9, augustus 7 en september 2.
  • Luchtspiegeling bij Ameland (foto: Lieuwe Klabbers, RWS Waddenzee)*

    Zomers Waddenweer

    Het temperatuurverloop op de Wadden is een hoofdstuk apart. Op frisse dagen kan het er toch warm zijn.
Niet gevonden wat u zocht? Alle uitleg over