Klimaatbericht

Jaarlijks koudste dag steeds warmer

19 januari 2018

In Nederland was er tot nu toe ieder jaar minimaal één dag met een gemiddelde temperatuur onder het vriespunt. Echter, door klimaatverandering neemt het aantal koude dagen af. Blijven deze koude dagen behouden in een warmere wereld?

Metingen De Bilt

Het weer verandert van dag tot dag. Iedere winter heeft koude, maar ook warme dagen. De waargenomen temperatuur op de koudste dag van het jaar varieert sterk: van -14,9°C in 1956 tot -0,3 °C in 1990 (Figuur 1). De metingen in De Bilt laten voor de jaarlijks koudste dag een opwarmende trend van 1,7 °C per 100 jaar zien. Deze trend is in recente jaren groter dan aan het begin van de 20e eeuw.

Toekomstige opwarming

De verandering van de jaarlijks koudste dag is groter dan die van de wintergemiddelde temperatuur, die 1,3 °C per 100 jaar bedraagt. In de KNMI-klimaatscenario’s is berekend dat in heel Europa de koudste winterdagen sneller zullen opwarmen dan gemiddelde dagen (Figuur 2). Dit kan verklaard worden doordat op koude dagen de lucht uit gebieden in het oosten en noorden komt waar de temperatuur relatief snel toeneemt.

Volgens de KNMI-klimaatscenario’s zet de opwarming van de koudste dag door. Het scenario met de sterkste veranderingen geeft zelfs aan dat rond 2085 de temperatuur op de gemiddeld koudste dag boven het vriespunt kan komen te liggen (Figuur 1). Natuurlijk is er in de toekomst ook variabiliteit rond dit gemiddelde en blijven ook dan dagen (ver) onder het vriespunt voorkomen.  

 

KNMI-klimaatbericht door Karin van der Wiel

 

Figuur 1: Gemiddelde temperatuur op de koudste dag van het jaar (blauw, meetreeks De Bilt), en de koudste dag in de KNMI-klimaatscenario’s (rood).
Figuur 1: Gemiddelde temperatuur op de koudste dag van het jaar (blauw, meetreeks De Bilt), en de koudste dag in de KNMI-klimaatscenario’s (rood).
Figuur 2: Opwarming voor de koudste winterdagen (links) vergeleken met de jaargemiddelde opwarming (rechts) bij het scenario met grootste verandering voor 2050 ten opzichte van 1981-2010. Bron: KNMI’14 klimaatscenario’s.
Figuur 2: Opwarming voor de koudste winterdagen (links) vergeleken met de jaargemiddelde opwarming (rechts) bij het scenario met grootste verandering voor 2050 ten opzichte van 1981-2010. Bron: KNMI’14 klimaatscenario’s.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Hoe groot is de invloed van luchtvaart op het klimaat?

    De zomervakantie is afgelopen. Een periode waarin veel mensen het vliegtuig pakken om naar verre ...

    09 september 2026 - Klimaatbericht
  2. Ontdek het weer in de KNMI Dataverkenner

    De weergegevens van het KNMI zijn openbaar en voor iedereen beschikbaar, maar tot voor kort waren...

    07 september 2026 - Nieuwsbericht
  3. Schrijf je in voor de open dag van het KNMI

    Op zaterdag 3 oktober opent het KNMI de deuren voor het publiek tijdens het Weekend van de Wetens...

    03 september 2026 - Nieuwsbericht
  4. KNMI en KNVB onderzoeken de toekomst van amateurvoetbal in een veranderend klimaat

    De speelbaarheid van voetbal, de populairste sport van Nederland, is sterk afhankelijk van het we...

    02 september 2026 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten