Uitleg over

Tropische cyclonen

Tropische cyclonen zijn hevige en gevaarlijke wervelstormen met verwoestende windsnelheden, huizenhoge golven, regen en modderstromen.

Cyclonen kunnen windsnelheden bereiken tot driehonderd kilometer per uur. Afhankelijk van het gebied waar ze ontstaan heten ze orkanen of hurricanes (Caribisch gebied) of tyfonen (Stille Oceaan). Lees hier een overzicht met voorbeelden van verwoestende cyclonen.

Hoe ontstaan cyclonen

Tropische cyclonen kunnen ontstaan boven zee bij een zeewatertemperatuur van minstens 27 graden. De verwoestende uitwerking is het grootst in kustgebieden en op eilanden. Dit komt vooral doordat ze huizenhoge golven, hevige regen en modderstromen veroorzaken.

Zodra de cycloon landinwaarts koerst, neemt het windgeweld meestal snel in kracht af. Wel valt er vaak veel regen, soms meer dan vijfhonderd millimeter in een dag. Komt de cycloon terug boven de warme zee, dan neemt ook de wind weer toe.

In het 'oog' van de cycloon, met een doorsnede van dertig tot vijftig kilometer, klaart het op en is het nagenoeg windstil. Zodra het oog voorbij is, steekt de storm aan de achterkant weer op vanuit een andere richting.

Stormen voorspellen

Meteorologen kunnen de baan van een storm en de windkracht met een redelijke nauwkeurigheid enkele dagen van tevoren berekenen. Zo kan de bedreigde bevolking op tijd worden gewaarschuwd en voorzorgsmaatregelen nemen.

Met name in de Verenigde Staten is het aantal slachtoffers dat een storm opeist daardoor de laatste decennia sterk beperkt. Vooral in gebieden met een gebrekkiger communicatie en slechte woonomstandigheden veroorzaken tropische stormen soms nog veel slachtoffers.

Stormen in Europa

In Nederland komen cyclonen met windsnelheden tot driehonderd kilometer per uur niet voor. Wel kunnen de restanten Europa bereiken, maar dan als gewone depressies. Tropische cyclonen komen ook in een andere tijd van het jaar voor dan stormen in Europa. In de Verenigde Staten loopt het orkaanseizoen van juni tot en met november. Europa kent de zwaarste stormen tussen november en april.

Schaal Saffir & Simpson

De schaal van Saffir & Simpson deelt tropische cyclonen in vijf klassen in. Klasse 1 zijn stormen met een wind van gemiddeld minstens 117 kilometer per uur en hoogstens 152 kilometer per uur. Een cycloon met een gemiddelde wind van meer dan 248 kilometer per uur zit in klasse 5 en wordt extreem gevaarlijk genoemd.

Klasse Omschrijving Windsnelheid (km/h) Schade*
1 Zwak 118-152 Meest lichte schade
2 Matig 153-176 Dak- en vensterschade en belangrijke schade aan bomen en gewassen
3 Krachtig 177-208 Grote schade met uitgebreide vernielingen aan gebouwen
4 Zeer krachtig 209-248 Zeer groot: daken weggeblazen, veel waterschade op de begane grond van gebouwen aan de kust
5 Verwoestend meer dan 248 Catastrofaal: vrijwel alle daken weggeblazen, evenals kleine lichtere bouwsels en grote schade aan gebouwen

*Officiële omschrijvingen National Hurricane Center

Meer uitleg over

  • Op zo’n 3000 plekken op zee wordt automatisch de temperatuur gemeten onder meer voor onderzoek naar El Niño (Foto: NOAA)

    El Niño

    El Niño zorgt voor opwarming van de temperatuur van zeewater langs de evenaar in de oostelijke Stille Oceaan. Dit beïnvloedt het weer in grote delen van de wereld.
  • Dit is een afbeelding van tyfoon Haiyan, Filipijnen 2013.

    Voorbeelden tropische cyclonen

    Tropische cyclonen hebben vele mensenlevens gekost en verwoestende schade aangericht. Lees hier enkele voorbeelden van desastreuze cyclonen.
Niet gevonden wat u zocht? Alle uitleg over