Nieuwsbericht

Bord herinnert aan Utrechtse Smeetoren

03 maart 2006

In het Zocherplantsoen bij de Lange Smeestraat in Utrecht is op 3 maart 2006 een bord onthuld dat herinnert aan de Smeetoren. Tussen 1145 en 1854 stond op deze plek een prachtige toren als onderdeel van de stadswal. 

De Smeetoren, waarvan de contouren nog in het wegdek te zien zijn, is ook voor het KNMI van historisch belang: onderzoeker Petrus van Musschenbroek (1692-1761) deed er tussen 1725 en 1740 weerkundige waarnemingen. Nicolaus Cruquius was hem net voor en begon al in 1706 met zijn meetreeks maar de metingen van Van Musschenbroek zijn bijzonder goed gedocumenteerd. Zijn in het Latijn geschreven "meteorologisch en magnetisch journaal" biedt veel informatie over de meteorologie uit het begin van de achttiende eeuw. Het KNMI heeft die beschrijving laten vertalen zodat de tekst ook in het Nederlands beschikbaar is. De historische weerkundige meetreeksen zijn van groot belang voor het onderzoek naar klimaatveranderingen. Ook de meetreeks van Petrus van Musschenbroek heeft het KNMI nader onderzocht. De metingen die hij deed in Utrecht en Leiden zijn via internet te downloaden.  Onderzoek vindt plaats in het kader van het historisch klimaatonderzoeksprogramma Hisklim.

De meetreeks van Petrus van Musschenbroek wordt ook uitvoerig beschreven door historisch geograaf Jan Buisman, die in samenwerking met het KNMI werkt aan de publicatiereeks "Duizend jaar weer, wind en water in de Lage Landen". Onlangs verscheen het vijfde deel in deze reeks waarin Buisman van Musschenbroek de grondlegger van de moderne meteorologie noemt: "een typisch Newtoniaans onderzoeker die zoveel mogelijk waarnemingen doet met gebruikmaking van alle zintuigen".

Smeetoren
Op 3 maart werd het bord over de Smeetoren onthuld (foto: Harry Geurts)
Smeetoren
Smeetoren vanaf de Catherijnesingel in Utrecht (Bron: Utrecht door de eeuwen heen, Centraal Museum Utrecht)
Smeetoren (bron: Universiteit Utrecht
Smeetoren (bron: Universiteit Utrecht)

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Herfst in Europa in een opwarmend klimaat

    De herfst is alweer ruim een maand onderweg. Afgelopen weekend trokken Austen en Boelo over ons l...

    04 november 2026 - Klimaatbericht
  2. Zeer natte oktober was ook zacht en zonnig

    Met een gemiddelde temperatuur van 12,1 °C in De Bilt tegen een langjarig gemiddelde van 10,9 °C ...

    30 oktober 2026 - Nieuwsbericht
  3. Nieuw WOW-NL-portaal: deel ook jouw weerwaarnemingen

    Het nieuwe WOW-NL-portaal is online! Heb je een eigen weerstation, meet je het weer met je school...

    27 oktober 2026 - Nieuwsbericht
  4. Wat doet klimaatverandering met stormen Austen en Boelo?

    De twee krachtige stormen Austen en Boelo die over Europa heen trokken afgelopen weekend leidden ...

    26 oktober 2026 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten