Severe Tornado Outbreak in the Southern United States (NASA)
Severe Tornado Outbreak in the Southern United States (NASA)
Eerder in april vielen er zeker 45 doden bij meer dan 60 tornado's. Opvallend is het hoge aantal tornado’s in de meer oostelijke staten van de VS. Tornado's zijn bijzonder gevaarlijk, vooral door hun enorme kracht en de hevige wervelingen om een verticale as. Het gebied met hoge windsnelheden is doorgaans kleiner dan een kilometer, aanzienlijk minder dan de ruim honderd kilometer van tropische stormen. Tornado's hangen samen met onweersbuien in vochtige lucht en sterke wind op enkele kilometers hoogte.

Bij het aardoppervlak is het soms 70 graden warmer dan op tien kilometer hoogte. De lucht stijgt dan snel op, waardoor wolken ontstaan tot soms meer dan vijftien kilometer hoog. Bij sommige buien kan de lucht zo sterk omhoog worden gezogen dat de luchtdruk bij de grond sterk daalt en er een klein lagedrukgebiedje ontstaat. De lucht uit de omgeving stroomt daar spiraalvormig naar toe, net als het water in een leeglopend bad. De zichtbare slurf is uitstulping van de wolk, die verband houdt met de lage luchtdruk. De schade die tornado's veroorzaken hangt niet alleen samen met de sterke wind maar ook met rondvliegende objecten.

Tornado's komen vooral in het centrale deel van de Verenigde Staten voor, gemiddeld zo'n duizend per jaar. De meeste zijn niet sterk, maar sommige wel. Vooral de Tornado Alley, van midden-Texas tot het oosten van Nebraska en Iowa heeft er last van, voornamelijk in april, mei en juni. Vochtige warme lucht stroomt vanuit de Golf van Mexico noordwaarts en komt in Tornado Alley in aanraking met droge woestijnlucht uit Mexico en koude lucht uit Canada.

Vergelijkbaar als de Beaufortschaal voor wind worden tornado's ingedeeld volgens de schaal van Fujita. De laagste klasse is F0, een tornado met windsnelheden tussen 64 en 117 km/u en lichte schade. Bij wervelwinden tot 180 km/u is het een F1 tornado, tot 251 km/u F2, tot 330 km/u F3 en tot 417 km/u F4. Catastrofaal zijn F5 tornado's met winden boven 418 km/u.

In 2008 zijn in de eerste vijf maanden in de VS al zeker honderd mensen door tornado’s om het leven gekomen. Alleen al op 5 februari 2008 zijn de zuidelijke staten getroffen door 78 tornado’s, waarbij 55 mensen om het leven kwamen. Tornado-outbreaks zijn niet zeldzaam: op 10 en 11 november 2002 werd het midden van de VS getroffen door 70 tornado’s waarbij 36 mensen omkwamen. Op 3 en 4 mei 1999 kregen Oklahoma en Texas 60 tornado’s waarbij 45 doden vielen. Op 4 april 1974 vond een “super outbreak” plaats met in het midden westen van de VS 148 tornado’s die aan 300 mensen het leven kostte.

In ons land komen voornamelijk, maar slechts zelden lichte tornado's voor, windhozen genaamd. Een enkele keer bereikt ook in ons land een windhoos de kracht van een sterke (Amerikaanse) tornado, zoals op 1 juni 1927 bij Neede (F4) en op 25 juni 1967 bij Chaam en Tricht (F3).