Jaargemiddelde temperatuur in De Bilt 1706-2009 (Bron: KNMI)
Jaargemiddelde temperatuur in De Bilt 1706-2009 (Bron: KNMI)
Zeker vijf van de warmste jaren dateren uit de 21e eeuw. De jaren 2006 en 2007 waren met 11,2 graden de warmste sinds het begin van de metingen in 1706. Het jaar 2010 was met 9,1 graden in ons land het koudste jaar sinds 1996. Wereldwijd was het volgens de Wereld Meteorologische Organisatie echter recordwarm, samen met 2005 en 1998, die vrijwel even warm waren.

Zulke gegevens roepen de vraag op of dit verband houdt met het versterkte broeikaseffect. Het Intergouvernementele Panel (IPCC) van de VN wees er in zijn rapport in 2007 op de mens een onmiskenbare invloed heeft op het klimaat. Reeds waargenomen veranderingen, zoals gemiddeld hogere temperaturen, een stijgende zeespiegel en veranderingen in neerslag en extreem weer, zullen verder doorzetten. Er zijn steeds meer gegevens en argumenten die dit beeld versterken en onderbouwen.

Bovendien bestaat er een samenhang tussen de opwarming in Nederland en de wereldwijde temperatuurstijging. In het grillige Nederlandse klimaat is een verband met de wereldtemperatuur niet zichtbaar in afzonderlijke jaargemiddelden, maar komt dat wel overtuigend naar voren in gemiddelden over periodes van 5 tot 10 jaar. Een specifiek warm jaar in Nederland kan dus niet aan de opwarming van de aarde worden toegeschreven, een langere warmteperiode wel.

In het onderzoek zijn de temperatuurvariaties opgesplitst in een deel dat in de pas loopt met de wereldgemiddelde temperatuur en een deel dat te beschouwen is als een plaatselijke schommeling. Ongeveer de helft van de recente temperatuurtoename in Nederland kan gerelateerd worden aan de wereldwijde opwarming. De andere helft is het resultaat van zo'n plaatselijke schommeling, die toevallig positief was.

Warme jaren Gemiddelde temperatuur
1988 10,3
1989 10,7
1990 10,9
1991 9,5
1992 10,5
1993 9,6
1994 10,6
1995 10,4
1996 8,6
1997 10.3
1998 10,4
1999 10,9
2000 10,9
2001 10,4
2002 10,8
2003 10,3
2004 10,3
2005 10,7
2006 11,2
2007 11,2
2008 10,6
2009 10,5
2010 9,1
2011 10,9
2012 10,3