Uitleg over

Hoogwaterberichten

Dagelijks maakt het KNMI voor Rijkswaterstaat een speciaal weerbericht met de neerslagverwachting voor de stroomgebieden van de Rijn en de Maas.

Iedere zes uur geeft het KNMI door hoeveel regen in deze gebieden is gevallen en worden ook de radar- en satellietbeelden in de gaten gehouden. Rijkswaterstaat verwerkt de informatie en gegevens van de waterstanden uit Duitsland en België in een rekenmodel voor voorspellingen van de Rijn en Maas. Het stroomgebied van de Rijn heeft ongeveer zes keer de omvang van dat van de Maas.

Over de Rijn en de Maas

De Rijn is een gemengde rivier (smelt- en regenwater). De Maas is een typische regenrivier, die directer en sneller op neerslag reageert. Ook de rotsachtige sterk hellende ondergrond in delen van het stroomgebied van de Maas, draagt bij aan het snelle en grillige karakter.

De bodemgesteldheid heeft ook effect op het reactievermogen van de Maas. Als de vorst nog in de grond zit, laat de bodem minder vocht door. De Maas reageert binnen twaalf uur op een dag op neerslag. De reactietijd voor de Rijn bedraagt ongeveer vier dagen. 

Overstroming december 2002 bij Breda. (Foto: Frans Wildhagen, Prinsenbeek)
Overstroming december 2002 bij Breda. (Foto: Frans Wildhagen, Prinsenbeek)
Overstroming van het riviertje de Mark bij Breda. Waar het witte paaltje staat loopt het ondergelopen fietspad waar, in de zomer, honderden mensen per dag gebruik van maken. (Foto: Frans Wildhagen, Prinsenbeek)
Overstroming van het riviertje de Mark bij Breda. Waar het witte paaltje staat loopt het ondergelopen fietspad waar, in de zomer, honderden mensen per dag gebruik van maken. (Foto: Frans Wildhagen, Prinsenbeek)

Onzekerheden weersvoorspellingen

Voor de waterstandsverwachtingen is een goede neerslagverwachting heel belangrijk. De weersvoorspellingen zijn alleen onzeker. Een neerslaggebied kan in activiteit toenemen, langzamer passeren of een kilometer of vijftig zuidelijker koersen dan de weercomputers berekenen. 

Dergelijke details zijn van groot belang. Zeker tijdens kritische hoogwatersituaties. Een regengebied dat zich boven de stroomgebieden van de rivieren ontlaadt, kan "de druppel leveren, die de emmer doet overlopen". Daarom worden bij hoogwatersituaties extra berichten gemaakt om de voorspellingen eventueel bij te stellen. 

Voorspellingen korte termijn

Rijkswaterstaat gaat in zijn voorspellingen van de waterstanden tot twee of maximaal drie dagen vooruit. De eerste dag is de voorspelling nauwkeurig tot een marge van tien centimeter. Voor de tweede dag ligt de marge bij vijftien centimeter. Voor de Maas wordt die nauwkeurigheid gehaald voor termijnen van 12 en 24 uur.

Voorspellingen lange termijn

De vooruitzichten voor de langere termijn zijn niet zo nauwkeurig. Deze worden alleen gebruikt om de verwachte trend (verder stijgen of dalen) aan te geven. De laatste jaren zijn de rekenmodellen, die de hoeveelheden neerslag voorspellen, aanzienlijk verbeterd. De nauwkeurigheid van de prognoses is daardoor groter is geworden. Door verfijning van de modellen zal de kwaliteit van de prognoses de komende jaren waarschijnlijk nog verder verbeteren.

Meer uitleg over

  • Hoogwater (foto: Jannes Wiersema)

    Hoogwater

    Hoogwater is een hoge stand van het water in de rivieren of van de zee. Hoogwater kan leiden tot overstromingen.
  • Watertemperatuur, ook van belang voor de watersport

    Watertemperatuur

    De temperatuur van het water in de zee, rivieren en meren varieert met de seizoenen. Watertemperaturen zijn van groot belang voor energiecentrales en het milieu.
Niet gevonden wat u zocht? Alle uitleg over