Door de opwarming in het noordpoolgebied gaat er gemiddeld genomen meer neerslag vallen, eerst vooral sneeuw en bij verdere opwarming regen. Uit nieuw onderzoek van het KNMI, Rijksuniversiteit Groningen, Wageningen University & Research en Technische Universiteit Delft blijkt dat ook de jaarlijkse variaties sterk zullen toenemen. Deze toename heeft een heel andere oorzaak dan de gemiddelde toename in Arctische neerslag.
In het noordpoolgebied zijn alle klimaatveranderingen veel groter dan in de rest van de wereld
Jaar-op-jaar variaties zijn van groot belang voor extremen in weer en klimaat, en dus voor de gevolgen van klimaatverandering. Een bijzonder nat/droog/koud/warm jaar heeft doorgaans veel verstrekkender gevolgen dan een aantal opeenvolgende 'gewone' jaren. In het noordpoolgebied zijn alle klimaatveranderingen, dus ook die in variabiliteit, veel groter dan in de rest van de wereld, waarbij de gevolgen hiervan niet alleen in de Arctic zelf maar ook daarbuiten, zoals in Europa voelbaar zullen zijn.
Op basis van de nieuwste klimaatmodellen zullen toekomstige variaties in neerslag in de Arctic zeer sterk toenemen. Dit wordt veroorzaakt door het transport van waterdamp in de atmosfeer naar dit gebied (figuur 1). Dit is in sterke tegenstelling tot de toename in gemiddelde neerslag, die vooral het gevolg is van toegenomen verdamping en zee-ijsafname in de Arctic zelf. Opvallend genoeg worden veranderingen in de gemiddelde neerslag dus bepaald door lokale processen in de Arctic, terwijl de toename in de variaties via atmosferische processen vanuit lagere breedtes wordt aangedreven.
In de toekomst zullen natte jaren in het noordpoolgebied veel natter worden
Op basis hiervan mag worden geconcludeerd dat natte jaren in het noordpoolgebied in de toekomst veel natter zullen worden. Dit wordt niet alleen veroorzaakt door de stijging in de gemiddelde neerslag, maar vooral ook door de sterke toename in de jaar-op-jaar variaties. Overigens zijn de toekomstige veranderingen in klimaatvariabiliteit minder zeker dan die in het gemiddelde klimaat. Hoewel in nagenoeg alle klimaatmodellen de neerslagvariabiliteit in het Arctische gebied toeneemt, is de mate waarin dat gebeurt sterk modelafhankelijk.
KNMI-klimaatbericht door Richard Bintanja
In Nederland kennen we geen nat en droog seizoen, het regent verspreid over het hele jaar. Maar w...
25 maart 2026 - KlimaatberichtHet monitoren van de twee belangrijkste spelers in de stikstofproblematiek, de gassen ammoniak (N...
24 maart 2026 - Klimaatbericht“Vandaag waarnemen, morgen beschermen.” Dat is het thema van de Wereld Meteorologische Dag 2026, ...
23 maart 2026 - NieuwsberichtSinds enkele decennia neemt de totale ijsmassa van Antarctica sterk af. Dit komt voornamelijk doo...
19 maart 2026 - Klimaatbericht