De satellietfoto toont een groot deel van de Grote Oceaan. Op een willekeurig tijdstip zijn een groot aantal selected ships daar bezig met het verrichten van hun weerkundige waarnemingen. De posities van de schepen zijn herkenbaar aan de kleine rondjes. Op deze afbeelding zijn ook de land-waarnemingsstations als blauwe rondjes herkenbaar. Onmiddellijk valt op dat sommige continenten bezet zijn met een dicht waarnemingsnetwerk vergeleken met dat op de wereldzeeën. Foto KNMI/GoesWest.
satellietfoto GOES west van deel Grote Oceaan met daarop posities selected ships
Meteorologische waarnemingen op zee zijn dan ook van groot belang voor weersverwachtingen en klimaatonderzoek. Satellieten, weerboeien en vliegtuigen bieden tegenwoordig weliswaar veel gegevens van het weer boven zee. Op de oceaan zijn inmiddels meer dan 500 zwevende boeien operationeel. Daarnaast zijn de waarnemingen aan boord van schepen als aanvulling nog steeds onmisbaar. Zo kunnen satellieten geen luchtdruk meten. Juist de veranderingen in de stand van de barometer vormen belangrijke aanwijzingen voor het ontstaan of de ontwikkeling van stormen. Dergelijke gegevens worden nauwlettend in de gaten gehouden door de meteorologen en verwerkt in de rekenmodellen van de atmosfeer waarop de verwachtingen en stormwaarschuwingen zijn gebaseerd.

Op maritiem meteorologisch gebied kent ons land, als zeevarende natie, een lange historie. Al in de 17e en 18e eeuw, ten tijde van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) werden aan boord van schepen systematisch weerwaarnemingen verricht. De oude scheepsjournalen worden tegenwoordig weer uit het stof gehaald. Met name de windgegevens bieden informatie over het vroegere klimaat en kunnen aanwijzingen geven voor klimaatveranderingen.

KNMI-oprichter en meteoroloog Buys Ballot heeft in de 19e eeuw het verrichten van waarnemingen aan boord van schepen sterk gestimuleerd. Indertijd werden medailles uitgereikt voor de beste scheepsjournalen, een traditie die tot en met 2011 in ere is gehouden om het belang van de scheepswaarnemingen kracht bij te zetten. Door automatisering van het verzamelen van meteorologische gegevens op schepen wordt het handmatig bijhouden van de logboeken door zeevarenden de komende tijd overbodig. De gegevens worden tegenwoordig niet meer in scheepsjournalen geschreven, maar direct in de computer ingevoerd en via een telecommunicatienetwerk verspreid.