Uitleg over

Klimaatverandering

Het klimaat is allesbehalve constant. Vulkaanuitbarstingen, een wisselende hoeveelheid zonlicht, El Niño en de mens veroorzaken klimaatverandering.

Het klimaat verandert onder invloed van natuurlijke factoren. De afgelopen eeuw speelde ook de mens een grote rol, door de uitstoot van broeikasgassen als koolstofdioxide en methaan. Wereldwijd en ook op het KNMI wordt veel onderzoek gedaan naar zowel de natuurlijke als de menselijke klimaatfactoren en naar de werking van het complexe klimaatsysteem. Begrip van het klimaatsysteem is belangrijk om uitspraken te kunnen doen over de ontwikkeling van het klimaat in de toekomst.

Veranderingen

Veranderingen zijn er in alle soorten en maten. Sommige klimaatveranderingen komen alleen in een klein gebied voor, andere zijn wereldwijd. Sommige zijn relatief snel, andere langzamer. El Niño bijvoorbeeld, met relatief warm zeewater in de Stille Zuidzee bij de evenaar, komt eens in de drie à zeven jaar voor. Langzame veranderingen zijn bijvoorbeeld het optreden van ijstijden met een cyclus van ongeveer honderdduizend jaar.

Temperatuurstijging

In de afgelopen 130 jaar is het wereldwijd gemiddeld 0,9°C warmer geworden. De laatste dertig jaar was waarschijnlijk de warmste periode in 1400 jaar. Dat stelt het IPCC, het Intergovernmental Panel on Climate Change van de Verenigde Naties. In de 21e eeuw wordt een verdere stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde verwacht.

Hoe warm het gaat worden, hangt af van de toekomstige uitstoot van broeikasgassen. Als we de CO2-uitstoot drastisch weten te verminderen warmt de aarde verder op met 0,3 tot 1,7 °C aan het eind van deze eeuw. Als we de uitstoot van broeikasgassen niet sterk verminderen dreigt het aan het eind van deze eeuw 2,6 à 4,8 °C warmer te worden.

Klimaatscenario’s

Welke klimaatverandering Nederland mogelijk te wachten staat, staat beschreven in de KNMI-klimaatscenario's voor Nederland. De KNMI’14-klimaatscenario’s (mei 2014) vertalen de onderzoeksresultaten voor het wereldwijde klimaat uit het IPCC rapport (2013) naar Nederland.

Klimaatinformatie

Meteorologische instituten, zoals het KNMI, doen sinds anderhalve eeuw dagelijks waarnemingen. Dit zijn grondwaarnemingen van onder andere temperatuur, luchtvochtigheid, neerslag, wind en zicht. Weerballonnen brengen op verschillende plaatsen de verticale structuur van de atmosfeer in kaart. Sinds 1979 geven satellietmetingen extra informatie over het aardoppervlak en de atmosfeer.

Over het klimaat in het verleden van vóór 1850 vinden onderzoekers aanwijzingen in oude documenten, jaarringen van bomen en boringen in gletsjers, ijskappen en diepzeesedimenten. Deze bieden informatie over het gemiddelde klimaat en over klimaatveranderingen.

Meer uitleg over

  • Klimaatscenario's

    Klimaatscenario's

    Het KNMI maakt regelmatig nieuwe klimaatscenario's van een mogelijk toekomstig klimaat voor Nederland. De meest recente zijn de KNMI'14 scenario's.
  • Richard Bintanja op expeditie in Oost-Antarctica bij de Zweedse basis Svea (foto: C. Reijmer)

    Klimaatverandering Antarctica

    De Zuidpool is het koudste gebied op aarde. Vostok (3420 meter) heeft een jaargemiddelde temperatuur van -55 graden en is daarmee de koudste plek op aarde.
Niet gevonden wat u zocht? Alle uitleg over