Achtergrond

Standaardmethode voor berekening van een trend

Een trend in een datareeks - zoals bijvoorbeeld de gemiddelde jaartemperatuur in De Bilt - kan op veel verschillende manieren berekend worden. De verschillende methoden kunnen onderling kleine verschillen opleveren in de berekende trend. Het KNMI heeft voor een standaardmethode voor het berekenen van een trend gekozen, om vergelijking van de trend tussen verschillende periodes en verschillende locaties mogelijk te maken, zonder dat de gekozen trendmethode oorzaak kan zijn van de verschillen.

Bijvoorbeeld: deze getallen kunnen met elkaar vergeleken worden omdat ze zijn berekend met dezelfde trendmethode: de gemiddelde jaartemperatuur in De Bilt is tussen 1901 en 2000 met 1,5 °C gestegen; tussen 1901 en 2019 met ruim 2 °C.

Het KNMI past deze standaardtrendmethode sinds december 2020 toe in verschillende communicatieproducten, zoals in het Klimaatdashboard.

Klimaatdashboard-figuur op 30 november 2020, de donkerblauwe lijn is de trendlijn berekend met de standaardmethode:

Klimaatdashboard: Gemiddelde jaartemperatuur De Bilt, 30 november 2020

Het KNMI heeft als standaardmethode gekozen voor lokale lineaire regressie (LOESS), om de volgende redenen:

  • de trendlijn is een goede benadering van de trendlijn zoals berekend met het doorlopend 30 jaar gemiddelde, welke methode traditioneel voor klimatologische datareeksen gebruikt wordt;
  • ten opzichte van het gewogen 30 jaar gemiddelde heeft het een belangrijk voordeel, namelijk dat ook een trendwaarde voor de eerste en de laatste 15 jaar van de datareeks berekend kan worden (wat bij een doorlopend 30 jarig gemiddelde niet het geval is);
  • de trendwaarde voor een bepaald jaar kan na 21 jaar niet meer veranderen (in veel methodes, zoals lineaire regressie, verandert de hele trendlijn wanneer nieuwe data worden toegevoegd);
  • de methode is niet op aannamen of arbitraire keuzes gebaseerd;
  • de methode kan worden toegepast op alle soorten weergegevens.

Lees meer:

De Valk, C. (2020), Standard method for determining a climatological trend. KNMI Technical report TR-389.

Loader, C. (1999), Local regression and likelihood. Springer.

Niet gevonden wat u zocht? Zoek meer achtergrond artikelen