Vanaf 2023 loopt een nieuwe beoordeling van de veiligheid van de primaire waterkeringen in Nederland. Het programma Beoordelings- en Ontwerp Instrumentarium primaire waterkeringen (BOI 2023) beoogt het gelijknamige instrumentarium van waterkeringsbeheerders op te orde brengen en door te ontwikkelen. Met dit instrumentarium kunnen zij primaire waterkeringen beoordelen en ontwerpen op basis van een realistische overstromingskans.
Onderdeel daarvan is de statistiek van de basisstochasten, waaruit de hydraulische belastingen voor beoordeling van de keringen worden afgeleid. Voor de kustwateren betreft dit de zeewaterstand en de wind. Deze statistiek is in 2017 voor het laatst herzien (Chbab and De Waal, 2017). Verbeteringen waren met name gewenst op de volgende aspecten:
• In de nieuwe systematiek voor de beoordeling van waterkeringen is statistiek nodig voor een breder bereik van terugkeertijden, tot plaatselijk rond 10 miljoen jaar. De onzekerheid in schattingen van terugkeerwaarden van zeewaterstand en windsnelheid voor grote terugkeertijden is zeer groot, omdat deze schattingen voorheen zijn bepaald uit relatief korte meetreeksen van orde 40-140 jaar lengte.
• Een betere borging van de samenhang tussen de windstatistiek en de statistiek van de zeewaterstand is gewenst, en daarnaast een betere borging van de ruimtelijke samenhang.
Met dit oogmerk heeft KNMI de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar het gebruik van gesimuleerde weergegevens en daarvan afgeleide simulaties van waterstanden langs de Nederlandse kust, ter vervanging van of aanvulling op de beperkte set van meetgegevens.
Dit heeft geresulteerd in:
• nieuwe schattingen van windrichting-afhankelijke statistiek van zeewaterstanden en wind (schuifspanning en snelheid) met gebruik van gesimuleerde gegevens, waar nodig gecombineerd met meetgegevens,
• de bepaling van de onzekerheden in deze schattingen.
Dit document bevat een geactualiseerd overzicht van de keuzen gemaakt in de statistische analyse, met hun onderbouwing. Het is samengesteld op verzoek van de Expertgroep die door RWS-WVL is gevraagd om de methodiek te beoordelen aan de hand van rapporten en gesprekken met de onderzoekers, en enkele keuzen zijn herzien mede naar aanleiding van deze gesprekken. Ook zijn in dit document de methodiek, resultaten en achtergronden verder uitgediept in bijlagen, en zijn vragen over de methodiek en de resultaten gebundeld en beantwoord.
Cees de Valk, Henk van den Brink. Een nieuwe statistische analyse van extreme zeewaterstand en wind op zee op basis van meetgegevens en modeldata
KNMI number: TR-26-03, Year: 2026, Pages: 135