Uitleg over

Klimaat in het verleden

Het wereldgemiddelde klimaat is een komen en gaan van koude tijden en warmere periodes. De laatste eeuw stijgt de temperatuur.

Zo'n 140.000 jaar geleden was Noord-Europa bedekt met een ijskap die zich tot aan de Utrechtse Heuvelrug uitstrekte. De zeespiegel lag zo'n 120 meter onder het huidige niveau. Kort daarop eindigde deze IJstijd waarbij de temperatuur opliep. Daarna volgde een nieuwe IJstijd. Deze duurde bijna 100.000 jaar. Zo'n 18.000 jaar geleden begon een snelle opwarming naar de warmere periode waarin we nu leven.

Kleine ijstijd

Ook de afgelopen 1000 jaar varieerde de temperatuur. Opvallend waren in Europa de warmere zomers in de Middeleeuwen en het vaker voorkomen van koude winters. Dit is de zogenoemde Kleine IJstijd tussen grofweg 1450 en 1850.

Wereldwijde warmterecords

Het verloop van de wereldgemiddelde temperatuur van de laatste 150 jaar is bepaald op basis van temperatuurmetingen op land en op zee. Over de afgelopen anderhalve eeuw zijn duidelijke trends in temperatuur te zien. Maar daarnaast zijn er ook grote variaties van jaar tot jaar. Zo is het tussen 1910 en 1940 warmer geworden en ook vanaf 1979. Sinds 1983 is het warmterecord herhaaldelijk gebroken. Hoe het er in de toekomst uit kan gaan zien, staat in de KNMI-klimaatscenario's. De meest recente komen uit 2014. In 2021 en 2023 verwachten we nieuwe scenarioproducten te publiceren.

Meer uitleg over

  • Het verloop van verschillende aspecten van El Niño over de afgelopen acht jaar (bron NCEP/CPC)

    El Niño effecten

    Er zijn weinig onderwerpen in het klimaat die zo in de belangstelling staan als El Niño.
  • Zonnevlekken

    Zonnevlekken

    Het oppervlak van de zon toont geregeld donkere vlekken: zonnevlekken. Het aantal zonnevlekken is een maat voor de activiteit van de zon. Hoe meer, hoe actiever.
Niet gevonden wat u zocht? Zoek in alle uitleg over