fietser loopt door hoogwater in deventer
Foto: Mischa Keijser
Uitleg over

Klimaatnormalen 1991-2020

Het KNMI berekent om de tien jaar langjarige gemiddelden ('normalen') voor de KNMI-stations. De normalen worden gepubliceerd in de vorm van tabellen, kaarten en grafieken.

Bekijk de animatie over de klimaatnormalen, het gemiddelde weer in Nederland over de periode 1991-2020.

Weer en klimaat zijn niet hetzelfde. Het weer is de toestand van de atmosfeer op een bepaald moment. Het klimaat geeft de kenmerken van het weer gedurende een langere periode, meestal dertig jaar. De beschrijving van een klimaat bestaat niet alleen uit gemiddelden, maar ook uit afwijkingen van die gemiddelden (extremen) en de kans dat deze afwijkingen voorkomen. Een klimaat is niet stabiel, het kan door natuurlijke en menselijke invloeden veranderen.

Klimaatviewer met normalen

Om ons klimaat te beschrijven berekent het KNMI om de tien jaar de langjarige gemiddelden ('normalen') voor een groot aantal KNMI-stations. De normalen worden berekend voor een aantal meteorologische grootheden zoals temperatuur en neerslag over een periode van dertig jaar. Het meest recente tijdvak is 1991-2020. Eerdere tijdvakken zijn 1981-2010, 1971-2000, 1961-1990 enzovoort. Deze klimaatviewer laat de kaarten, grafieken en tabellen voor het klimaat in de periodes 1991-2020 en 1981-2010 in Nederland zien. 

Klimaatdashboard toont klimaatverandering

Door een langjarig gemiddelde te berekenen, kunnen we het weer van nu vergelijken met dat in het verleden. Het vergelijken van normalen is één manier om klimaatverandering in beeld te brengen. Een andere manier is bijvoorbeeld om de trend van de jaartemperatuur in kaart te brengen. De normalen en de trend zijn te zien op het klimaatdashboard.

Meer uitleg over

  • Oude temperatuurmeting in De Bilt. In de nok van de Pagode, de grote open hut met een puntdak, staat een thermograaf voor registratie van de temperatuur. Naast de Pagode staat een Stevensonhut, die op vrijwel alle weerstations werd gebruikt. ©KNMI

    Centraal Nederland Temperatuur

    De Centraal Nederland Temperatuur biedt een beschrijving van de temperatuur. Metingen uit het verleden zijn hierdoor vergelijkbaar met de huidige.
  • Fietser in de sneeuw in Amsterdam (Bron: Peter Boe)

    Winter

    Rond 21 december begint de winter volgens de astronomische kalender. Voor meteorologen en klimatologen is de winter al op 1 december begonnen en duurt het seizoen precies drie kalendermaanden.
Niet gevonden wat u zocht? Zoek in alle uitleg over