September 2021

Warm, zeer droog en zonnig

Temperatuurverloop

Rustige en warme nazomermaand

September was warm met een gemiddelde temperatuur van 15,9°C tegen een langjarig gemiddelde van 14,7°C. Daarmee eindigt de maand op de 7e plek van warmste septembermaanden sinds 1901. Deze eeuw waren alleen 2006 en 2016 warmer, met respectievelijk 17,9°C en 17,3°C.

Zomers begin van de maand

De maand begon rustig onder invloed van een hogedrukgebied boven Engeland. Aan de oostkant daarvan had Nederland te maken met een noordelijke wind en maximumtemperaturen rond 20°C. Het hogedrukgebied trok geleidelijk naar het oosten en met een zuidoostenwind liepen de temperaturen flink op. Van 7 tot en met 9 september werden in de Bilt zomerse temperaturen bereikt. Op 8 september werd het in Gilze Rijen 28,4 °C, een dag later in Nieuw Beerta 28,5°C, de hoogste temperatuur deze maand. Bij deze drie zomerse dagen (maximumtemperatuur 25,0°C of hoger) bleef het in De Bilt. Normaal telt september 2,1 zomerse dagen.

Eerste vorst aan de grond

Op 9 september werd de warmte geleidelijk vanuit het zuidwesten verdreven. De temperatuur deed een stapje terug en het werd iets wisselvalliger. Vanaf de 17e overheersten echter opnieuw de hogedrukgebieden en bleef het vrijwel droog. Wel koelde het in heldere nachten af en toe al flink af. Het koudst werd het op 21 september in Herwijnen: 3,3°C. Aan de grond (10 cm) kwam het daar zelfs al even onder het vriespunt: -0,2°C.

22 warme dagen

Overdag  kwam de temperatuur de meeste dagen boven of net onder de 20°C. De maand kende dan ook 22 warme dagen (maximumtemperatuur 20,0°C of hoger), tegen 11,7 normaal.

Wisselvallig en koel einde

Vanaf 27 september kwamen we geleidelijk onder invloed van lagedrukgebieden en werd het opnieuw wisselvalliger. Vooral op 29 september was het onstuimig met veel neerslag en wind. De temperatuur deed de laatste twee dagen van de maand overdag een duidelijke stap terug met maximumtemperaturen rond een graad of vijftien.

Temperatuurverloop De Bilt
Temperatuurverloop De Bilt
Neerslag De Bilt
Neerslag De Bilt
Zonneschijnduur De Bilt
Zonneschijnduur De Bilt

Neerslag

Zeer droge septembermaand, vooral langs de kust

Met landelijk gemiddeld een hoeveelheid neerslag van 28,6 mm tegen 73,0 mm normaal was september zeer droog. Langs de kust was het tot de laatste paar dagen van de maand zelfs extreem droog. Op KNMI station Rotterdam viel tot en met 26 september geen millimeter regen. Ook de andere kuststations telden tot die tijd slechts enkele millimeters neerslag. In de rest van het land verschilden de neerslaghoeveelheden sterk door het buiige karakter.

Droog begin, daarna in het midden en oosten van het land buien

Tot en met 8 september was het in het hele land droog, daarna werd het iets wisselvalliger. Op 10 september  trokken diverse buien over het land. In het midden en oosten van het land viel die dag lokaal 25-30 mm. Op 15 september en 16 september viel er veel neerslag in het (zuid)oosten van het land. KNMI station Arcen noteerde 27,9 mm.

Aan het einde van maand overgang naar wisselvallig weer

Vanaf 17 september was het opnieuw in het hele land vrijwel droog tot en met 26 september. Op 27 september trok er een front van west naar oost over het land. De meeste neerslag viel die dag in het noordoosten, 5-10 mm. 29 september was een onstuimige dag met veel regen, talrijke onweersbuien en veel wind. Op meetstation Hoorn op Terschelling viel 24,0 mm, in Rotterdam 23,9 mm.

Minste neerslag langs de kust, meeste in het oosten

Ondanks de neerslag van de 29e bleef het deze maand langs de kust het droogst en was het in het oosten van het land het minst droog. Het KNMI station met de meeste neerslag was Volkel met 52,0 mm tegen 59,4 mm normaal. De minste neerslag viel in Voorschoten en Herwijnen: 12,9 mm. In De Bilt viel deze maand 27,8 mm tegen 77,9 mm normaal.

Zonneschijn

Zeer zonnig in het zuiden, somberder in het noorden

Met gemiddelde over het land 178,2 uur zon tegen 158,5 uur normaal was de maand zonnig. De verschillen in het land waren echter groot. In het noorden van het land was het juist minder zonnig dan normaal omdat hier vaak wolkenvelden vanaf zee binnendreven. Het somberst was het dan ook in Eelde met 142,1 uur zon tegen normaal 150,7 uur. Zeer zonnig was het in het zuiden van het land met in Beek 207,3 uren zon tegen normaal 157 uur. In De Bilt scheen de zon 178,2 uur tegen 152,8 uur normaal.

Normaal=het langjarig gemiddelde over het tijdvak 1991-2020

De Bilt, 1 oktober 2021/Carine Homan