Zeer warm, vrij droog en vrij zonnig
September was zeer warm met een gemiddelde temperatuur van 16,7°C tegen een langjarig gemiddelde van 14,7°C. Het was daarmee de op vijf na warmste september sinds het begin van de metingen in 1901. Het warmst was het in 2006 met 17,9°C.
Aan het begin van de maand lag Nederland op de grens van een hogedrukgebied boven het zuidwesten van Europa en een lagedrukgebied boven de oceaan. In een westelijke stroming was het wisselvallig met temperaturen iets boven het langjarig gemiddelde.
Vanaf 5 september bouwde zich een hogedrukgebied op boven onze omgeving en werd het droog. Aanvankelijk lag met een noordwestelijke stroming de temperatuur nog rond het langjarig gemiddelde, maar met het naar het oosten trekken van het hogedrukgebied werd de wind bij ons zuidelijk en warmde het flink op. Op 7 september werd het in Ell 30,4°C, de hoogste temperatuur deze maand.
Op 8 september werd de warmte snel verdreven en volgde opnieuw een wisselvallige periode op de grens van hoge- en lagedrukgebieden. Overdag liep de temperatuur geleidelijk weer op, met op 15 september in een groot deel van het land opnieuw temperaturen boven 25°C.
Na 15 september volgden nog een paar wisselvallige dagen, maar daarna bouwde zich opnieuw een hogedrukgebied op en verliep de rest van de maand, op een enkele storing na, vrij rustig. De temperatuur lag overdag rond de 20°C, in de nachten koelde het in opklaringen soms al flink af. Op 25 september werd het in Hupsel 3,2°C, de laagste temperatuur deze maand.
De laatste twee dagen van de maand liet de nazomer zich nog goed zien. In een zuidelijke stroming warmde het flink op, met in een groot deel van het land nog zomerse temperaturen van meer dan 25°C. Ook 's nachts bleef het bijzonder zacht. Op 30 september was de minimumtemperatuur 16,9°C, de hoogste ooit zo laat in het jaar gemeten in De Bilt. Het vorige record stond op 16,3 graden op 10 oktober 2011.
De maand telde in De Bilt geen tropische dagen (maximumtemperatuur 30,0°C of hoger), drie zomerse dagen (maximumtemperatuur 25,0°C of hoger) en twintig warme dagen (maximumtemperatuur 20,0°C of hoger), tegen normaal respectievelijk 0,2, 2,1 en 11,7 dagen. De maand telde geen vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0°C), wat normaal is voor september.
September is na juli, augustus en juni de warmste maand van het jaar. Sinds begin vorige eeuw zijn alle maanden warmer geworden. De temperatuur in september in het huidige klimaat (14,7 graden in De Bilt, 1991-2020) is zelfs iets hoger dan de temperatuur in juni in het klimaat van begin vorige eeuw (14,4 graden, 1901-1930).
Met een landelijk gemiddelde hoeveelheid neerslag van 61 millimeter tegen een langjarig gemiddelde van 73 millimeter, was de maand vrij droog.
De meeste neerslag viel in de eerste twintig dagen van de maand. De natste dag was 8 september, toen in de noordwestelijke helft van het land een klein lagedrukgebied over ons land noordoostwaarts trok. Langs de kust en in Noord-Holland viel op veel plaatsen tussen de 30 en 35 millimeter in een etmaal. Het natste KNMI-station die dag was Hoek van Holland met 32 millimeter neerslag. In het zuidoosten van het land vielen slechts enkele millimeters.
Op 13 september lag een storing lange tijd boven het zuiden van het land en viel daar op veel plaatsen 15-20 millimeter neerslag. Op KNMI-station Woensdrecht viel die dag zelfs 33 millimeter neerslag. Op 16 september vielen verdeeld over het land buien, gevolgd door een storing die op 17 september vooral regen bracht in de kustprovincies. In Noord-Holland viel die dag plaatselijk rond de 20 millimeter.
Aan het eind van de maand trok er nog een gebied met buien en onweer over de noordwestelijke helft van het land. Op 28 september viel er plaatselijk in Friesland en Noord-Holland rond de 25 millimeter neerslag.
Er waren deze maand grote verschillen in de hoeveelheid neerslag die viel. Het natst was het in de kustprovincies, met op KNMI-station Hoek van Holland 98 millimeter neerslag. Het droogst was het in het midden en oosten van het land, met op KNMI-station Hupsel 31 millimeter neerslag (langjarig gemiddelde van 67 millimeter)
In De Bilt viel 56 millimeter tegen een langjarig gemiddelde van 78 millimeter.
Op 30 september eindigt ook het groeiseizoen en daarmee de berekening van het neerslagtekort. Door de neerslag in september nam het neerslagtekort landelijk gemiddeld iets af, maar eindigt met 263 millimeter nog steeds bij de 5% droogste jaren.
Ook hier zijn de verschillen in het land echter groot. In het zuidwesten van het land ligt het neerslagtekort nog boven de 300 millimeter terwijl deze in noordoosten van het land op sommige plaatsen onder de 200 millimeter ligt.
Met gemiddeld over het land 170 uur zon tegen een langjarig gemiddelde van 159 uur was de maand vrij zonnig. Daarmee was het de zevende maand op rij die zonniger was dan het langjarig gemiddelde. Alleen februari was somber dit jaar.
KNMI-station Beek was een uitschieter deze maand. Met 191 uur zon tegen een langjarig gemiddelde van 157 uur zon was het daar zeer zonnig. Iets somberder dan gebruikelijk was het in de kustprovincies, waar ook de meeste neerslag viel. Op KNMI-station Wijk aan Zee scheen de zon het minst met 149 uur.
In De Bilt scheen de zon 164 uur tegen een langjarig gemiddelde van 153 uur.
De afgelopen 30 jaar is het aantal zonuren in De Bilt in september met 28% toegenomen. Dit komt vooral door een afname in de bewolking, die samenhangt met het vaker voorkomen van hogedrukgebieden in september.
Normaal=het langjarig gemiddelde over het tijdvak 1991-2020
De Bilt, 2 oktober 2026/Carine Homan