Waarschuwing voor gladheid door ijzel in Flevoland, Overijssel, Friesland, Groningen, Drenthe en de Waddeneilanden
Op 23 januari ligt er een lagedrukgebied, door de Spaanse weerdienst Ingrid genaamd, net ten westen van Wales. Boven Noordoost-Europa is juist sprake van hoge druk, waardoor er in ons land sprake is van een zuidelijke stroming. Aan de grond waait de wind uit het oost- tot zuidoosten, waardoor koude lucht wordt aangevoerd in het noordoosten van het land. Ingrid trekt in de loop van zaterdag naar Ierland. Een bijbehorende occlusie (onderste paarse lijn boven Nederland in figuur 1) trekt noordoostwaarts over Nederland. Aanvankelijk valt er weinig regen in dit gebied, maar in de loop van de nacht en ochtend activeert de occlusie waardoor er meer neerslag uit valt (figuur 2). De occlusie blijft lang boven het noordoosten liggen (figuur 3)
Door de ijzel vonden tientallen ongelukken plaats. Op de N31 bij Harlingen reed een vrachtwagen de berm in. Op de N33 in Groningen raakte een busje van de weg en botste tegen een boom en op de A7 botsten een vrachtwagen en een personenauto. In het Martini Ziekenhuis in Groningen was het extra druk vanwege de grote hoeveelheden voetgangers en fietsers met botbreuken, veroorzaakt door de gladheid. (bron: NOS)
Op vrijdag 23 januari kwam het KNMI expertteam bijeen om te overleggen over de weersituatie. Om 15:59 uur is er een code oranje uitgegeven voor Friesland, Flevoland, Overijssel, Drenthe Groningen en het Waddengebied. De waarschuwing was geldig van 02:00 uur tot 11:00 uur.
“In de loop van de nacht naar zaterdag en zaterdagochtend kan het in het noorden en noordoosten van het land verraderlijk glad worden door ijzel en in Groningen mogelijk ook door sneeuw. Hiervoor geldt code oranje. Aan het einde van zaterdagochtend wordt het droog, maar mogelijk valt er in de middag in het noordoosten nog af en toe sneeuw. Vanaf het einde van zaterdagmiddag en in de loop van zaterdagavond is er de noordoostelijke helft wederom kans op plaatselijke gladheid door bevriezing van natte weggedeelten. Hiervoor geldt vanaf zaterdagmiddag in het noordoostelijke deel van het land code geel.”
Voor Noord-Holland, Gelderland en Overijssel werd code oranje beëindigd om 4:54 uur. Friesland en de Waddeneilanden volgden om 8:50 uur. In het noordoosten van het land duurde de gladheid langer aan dan eerder verwacht en werd code oranje verlengd. In Overijssel werd code oranje uiteindelijk beëindigd om 12:00 uur, in Drenthe om 15:03 uur en in Groningen om 17:06 uur.
Door klimaatverandering neemt het aantal vorstdagen, dagen waarbij de minimumtemperatuur onder het vriespunt ligt, af. Daarmee neemt de kans op gladheid ook af. In het huidige klimaat (gemiddeld tussen 1991-2020) is het aantal vorstdagen in Eelde, dichtbij Groningen, 63. In 2050 zal dit volgens de KNMI’23-klimaatscenario’s verder afnemen tot rond de 40 in de hoge klimaatscenario’s en rond de 50 in de lage klimaatscenario’s.