Waarschuwing voor gladheid door sneeuw en bevriezing in Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Holland, Utrecht, Flevoland, Gelderland, Overijssel, Drenthe, Friesland en Groningen
Een grootschalig lagedrukgebied (Anna) boven de Baltische Zee dat al een aantal dagen voor sneeuw zorgt in Nederland neemt langzaam in betekenis af (figuur 1). Aan de westkant van dit lagedrukgebied wordt bij ons zeer koude lucht vanuit het noorden aangevoerd. In de lange tocht van deze lucht over de Noorse Zee en de Noordzee ontstaan verschillende storingen met veel winterse buien.
Een kleiner lagedrukgebied ligt op 5 januari net noord van Nederland, met daaromheen gedraaid een front en enkele buienlijnen die veel sneeuw brengen. Het lagedrukgebied en de storingen trekken overdag geleidelijk zuidoostwaarts over Nederland.
Met name in het midden en westen van het land valt in de ochtend veel sneeuw. Op veel plekken ligt nog een sneeuwlaag van de voorgaande dagen, waardoor er al snel een dek opbouwt van zo’n 12-13 centimeter in het midden van het land en zo’n 5-7 centimeter in het westen op maandagmiddag (figuur 3). Op enkele plekken in het midden van het land wordt dinsdagochtend door de vrijwillige neerslagwaarnemers van het KNMI zelfs een dek van 20 centimeter gemeten (figuur 4). Dit getal is inclusief smelt en een de extra sneeuw die later op maandag valt, nadat de waarschuwing is beëindigd.
Verschillende wegen werden onbegaanbaar, waardonder de A32 tussen Akkrum en Grou in beide richtingen. In de ochtendspits liep het met name vast in de provincie Utrecht, waar Rijkswaterstaat opriep niet meer de weg op te gaan. Door de drukte was er geen ruimte voor strooiwagens op de weg. Er stond rond 08:00 uur zo’n 688 kilometer file, meer dan in heel 2025 in de ochtendspits.
Op verschillende trajecten in het land reden geen treinen door wisselstoringen en ook op de andere trajecten was er flink minder treinverkeer. Het treinverkeer naar Amsterdam en Schiphol kwam helemaal stil te liggen.
Ook het vliegverkeer van en naar Schiphol kwam volledig tot stilstand. Enkele busmaatschappijen legden de dienstregeling volledig stil. Geplande rij-examens voor de motor en bromfiets op 5 januari gingen niet door en enkele scholen bleven dicht. (Bron: NOS)
Maandagochtend om 5:22 uur werd code oranje uitgegeven voor Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Holland. Om 7:26 uur kwamen hier Flevoland, Friesland, Drenthe en Groningen bij en om 8:01 ook Zeeland. Ook werd de waarschuwing verlengd tot 12:00 uur, waar deze eerder geldig was tot 10:00 uur.
“In het westen, midden en noorden kan vanochtend (ook tijdens de ochtendspits) 2-5 cm sneeuw vallen, plaatselijk 5-8 cm, hiervoor staat code oranje uit. Mogelijk kan dit later in de ochtend ook voor andere provincies gaan gelden. Ook elders moet het verkeer rekening houden met gladheid door sneeuw en bevriezing van natte wegen. Hiervoor geldt code geel. De winterse omstandigheden met gladheid houden de komende dagen aan.”
Om 11:15 uur werd ook voor Gelderland en Overijssel code oranje gegeven.
“Met uitzondering van het zuidoosten valt er de komende uren in korte tijd 2-5 cm sneeuw en plaatselijk 5-8 cm. Uiteindelijk valt er op veel plaatsen 5-10 cm sneeuw (bovenop wat er eerder al is gevallen). Ook elders kunnen er (sneeuw)buien voorkomen, met 1-3 cm sneeuw, en verder kan er ook buiten de buien om gladheid voorkomen door bevriezing van natte wegen.
Om 12:06 uur werd code oranje beëindigd voor de provincies Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Holland, Friesland en Groningen, om 13:06 voor Utrecht en Flevoland. Om 15:02 werd code oranje ook voor de rest van de provincies beëindigd. Een code geel bleef geldig in het hele land.
Door klimaatverandering neemt het aantal vorstdagen, met minimumtemperaturen onder het vriespunt, af. In het huidige klimaat (gemiddeld tussen 1991-2020) is het aantal vorstdagen in De Bilt 53. In 2050 zal dit volgens de KNMI’23-klimaatscenario’s verder afnemen tot rond de 30 in de hoge klimaatscenario’s en rond de 40 in de lage scenario’s.
In De Bilt ligt het aantal dagen per jaar met sneeuwval rond de 19. Ook dit zal door klimaatverandering in de toekomst verder afnemen. De winters worden weliswaar steeds natter, maar neerslag valt vaker als regen. De kans op situaties met sneeuw en gladheid wordt dus kleiner.