sneeuwjacht belemmert het zicht
Jannes Wiersema
Achtergrond

Code oranje voor sneeuwjacht op 9 en 10 januari 2026

Waarschuwing voor gladheid door sneeuw en bevriezing in Friesland, Groningen, Drenthe en de Wadden

Weersituatie

Een lagedrukgebied, dat door de Franse weerdienst de naam Goretti heeft gekregen, ligt in de nacht van donderdag 8 op vrjdag 9 januari boven het Kanaal en trekt op 9 januari langzaam oostwaarts over het zuiden van het land. De bijbehorende occlusie (paarse lijn in figuur 1) en het warmtefront (rode lijn in figuur 1) draaien heel langzaam om het laag heen noordwestwaarts. Op de occlusie valt de neerslag in de vorm van sneeuw, daarachter gaat de neerslag geleidelijk over in regen. De sneeuw valt boven op een sneeuwlaag die al eerder in de week is gevormd. Het lagedrukgebied trekt in de loop van vrijdag en zaterdagochtend langzaam zuidoostwaarts weg.

In het noorden van het land begint het aan het einde van donderdagavond te sneeuwen (figuur 2). In de loop van de ochtend neemt de intensiteit van de sneeuwval langzaam af. Er is dan in het noorden ongeveer 5-10 centimeter sneeuw gevallen, in Groningen iets meer. Ook wordt er gedurende de dag af en toe ijzel gemeld, maar dat valt op de meeste plekken op een sneeuwdek en zorgt daardoor niet voor grootschalige gladheid.

Figuur 1: Weerkaart vrijdag 9 januari 1:00 uur
Figuur 1: Weerkaart vrijdag 9 januari 1:00 uur
Figuur 2: Radarbeelden en gemeten temperatuur (°C) om 5:55 uur
Figuur 2: Radarbeelden en gemeten temperatuur (°C) om 5:55 uur
Figuur 3: Sneeuwdek op vrijdag 9 januari om 9:00 uur (voorlopige data)
Figuur 3: Sneeuwdek op vrijdag 9 januari om 9:00 uur (voorlopige data)

Aan de noordkant van het lagedrukgebied staat ook veel wind. Aan de noordkust staat een tijd lang windkracht zes, boven de Wadden windkracht zeven uit oostelijke richting. Dit zorgt plaatselijk voor sneeuwjacht.  Op verschillende plekken ontstaan sneeuwduinen.

Boven het noorden van Friesland en Groningen en boven de Wadden blijft het front met sneeuwval heel lang hangen, waardoor het tot in de avond blijft sneeuwen (figuur 5).

Figuur 4: Hoogst gemeten uurgemiddelde windsnelheid in meter per seconde op 9 januari
Figuur 4: Hoogst gemeten uurgemiddelde windsnelheid in meter per seconde op 9 januari
Figuur 5: Radarbeelden en gemeten temperatuur (°C) om 14:55 uur
Figuur 5: Radarbeelden en gemeten temperatuur (°C) om 14:55 uur

Impact

Door de gladheid ontstonden er op de weg meerdere ongelukken, maar grote incidenten waren er vrijdagochtend niet. De hele ochtend reden er geen bussen in het noorden, op sommige plekken lag het busvervoer de gehele dag en een deel van zaterdag stil. In de loop van de dag verslechterde de situatie op de wegen door de sneeuwjacht en vorming van sneeuwduinen. In het noorden en werden er verschillende N-wegen en kleinere wegen afgesloten.

Het treinverkeer had te maken met diverse storingen. Uit voorzorg werden er minder treinen ingezet en vluchten op Schiphol geannuleerd. Veel scholen en andere onderwijsinstellingen hadden al eerder in de week besloten te sluiten of over te gaan op online onderwijs. Ook werden er honderden rij-examens uitgesteld. (bron: NOS)

Weerwaarschuwingen

Op 8 januari is het KNMI Expert Team bijeengekomen om over de weersituatie te overleggen. Donderdagochtend om 10:25 uur een code oranje uitgegeven voor de Wadden, Friesland, Groningen en Drenthe vanaf middernacht. Het was op dat moment nog onzeker of de sneeuw ook de Kop van Noord-Holland, de Noordoostpolder en delen van Overijssel langdurig zou aandoen.

“In het noorden gaat het in de nacht naar vrijdag langdurig sneeuwen. Door de stevige oostenwind is er kans op sneeuwjacht en kunnen er sneeuwduinen ontstaan. Hiervoor geldt vanaf middernacht tot vrijdagmiddag 12 uur in de provincies Friesland, Groningen, Drenthe en op de Wadden. Verder is het in het hele land plaatselijk glad, vooral op binnenwegen. In de loop van vrijdagmiddag en -avond kan het in de rest van het land gaan sneeuwen. Hiervoor blijft code geel van kracht. Wegen, fietspaden en stoepen zijn glad. Het wegverkeer, maar ook fietsers en voetgangers kunnen hinder ondervinden.”

Ook kwam het KNMI Weer Impact Team donderdagochtend bijeen om te overleggen over een mogelijke code rood. Code rood wordt uitgegeven als de impact van het weer maatschappij-ontwrichtend is. In dit overleg werd besloten om geen code rood uit te geven. Wel werd de weersituatie nauwlettend in de gaten gehouden.

Figuur 5: Waarschuwingen KNMI 8 januari 10:25 uur
Figuur 5: Waarschuwingen KNMI 8 januari 10:25 uur
Figuur 6: Waarschuwingen KNMI 8 januari 14:26 uur
Figuur 6: Waarschuwingen KNMI 8 januari 14:26 uur

Om 12:01 uur werd de waarschuwing in Friesland, Groningen en de Waddeneilanden verlengd tot 21:00 uur. In Drenthe werd code oranje beëindigd. Voor de andere provincies werd de code oranje nogmaals verlengd tot 9:00 uur ’s ochtends, omdat de wind pas zaterdagochtend af zou nemen. Uiteindelijk werd de code oranje op zaterdag rond 09:00 uur beëindigd.

Niet gevonden wat u zocht? Zoek meer achtergrond artikelen