Achtergrond

Zeespiegelveranderingen gemeten

Veranderingen in de zeespiegel kunnen we meten met behulp van peilschalen langs de kust en – sinds 1992 - met satellieten.

Hoeveel is de zeespiegel wereldwijd gestegen in de 20e eeuw?

Wereldwijd is de zeespiegel tussen 1901 en 2010 gestegen met 17 tot 21 centimeter. Het gemiddelde tempo van zeespiegelstijging over die periode bedroeg 1.5 tot 1.9 millimeter per jaar [bron: IPCC 5e Assessment Rapport, 2013]. 

Wat veroorzaakte deze zeespiegelstijging? 

De belangrijkste bijdragen komen van (Figuur 2):

het smelten van gletsjers en kleine ijskappen
de uitzetting van het zeewater
het smelten van de Groenlandse ijskap
het afkalven van de Antarctische ijskap en
veranderingen in de opslag van water op land. 

Over de periode na 1970 zijn genoeg gegevens beschikbaar om de zeespiegelstijging ten gevolge van de uitzetting, het smelten van gletsjers, en veranderingen in opslag op land te bepalen. Voor de bijdragen van Groenland en Antarctica kan dit pas vanaf 1993. 

Figuur 2: Gemeten wereldwijde zeespiegelstijging in de 20e eeuw per bijdragende bron (open balken: 1971-2010; gesloten balken: 1993-2010; bron cijfers: IPCC 5e Assessment Rapport 2013).
Figuur 2: Gemeten wereldwijde zeespiegelstijging in de 20e eeuw per bijdragende bron (open balken: 1971-2010; gesloten balken: 1993-2010; bron cijfers: IPCC 5e Assessment Rapport 2013).

Hoeveel steeg de zeespiegel de afgelopen jaren? 

De zeespiegel stijgt de laatste jaren sneller: satellietmetingen laten een wereldgemiddelde zeespiegelstijging van 2.8 tot 3.6 millimeter per jaar zien tussen 1993 en 2010. ruim 3 millimeter per jaar zien voor de periode 1993-2003. Omdat de reeks van satellietmetingen nog relatief kort is kan niet worden uitgesloten dat deze versnelling (deels) veroorzaakt wordt door natuurlijke schommelingen in het zeeniveau door variaties in zeestromingen. 

De bijdragen van de verschillende bronnen (gesloten balken in Figuur 2) zijn allemaal toegenomen ten opzichte van de periode 1971-2010. De som van de verschillende bijdragen en het gemeten totaal komen voor deze periode goed overeen. Dit biedt vertrouwen dat er voldoende begrip is van de processen die zeespiegelstijging veroorzaken.

Steeg de zeespiegel de afgelopen jaren overal even hard? 

Satellieten brengen elke twee weken het hele aardoppervlak in kaart. Deze metingen laten zien (Figuur 3) dat de lokale veranderingen in het zeeniveau sterk afwijken van de wereldgemiddelde verandering. Er zijn gebieden waar de zeespiegelstijging wel tien keer zo groot is als het gemiddelde, en ook gebieden waar de zeespiegel de afgelopen jaren is gedaald. Klimaatmodellen voorspellen dat ook in de 21e eeuw regionale trends in zeespiegelstijging kunnen afwijken van de wereldgemiddelde trend .

Figuur 3: Regionale zeespiegelveranderingen in de periode 1993-2012 (in millimeters per jaar, bron: http://sealevel.colorado.edu)
Figuur 3: Regionale zeespiegelveranderingen in de periode 1993-2012 (in millimeters per jaar, bron: http://sealevel.colorado.edu)
Niet gevonden wat u zocht? Zoek meer achtergrond artikelen