Cabauw 2019
Foto: Arnoud Apituley

Onderzoeksstation Cabauw bestaat 50 jaar

28 september 2023

Het KNMI onderzoeksstation Cabauw bestaat ruim 50 jaar en dat wordt 29 september gevierd. Het station in de Utrechtse gemeente Lopik bestaat uit een meetmast van 213 meter hoog en het meetveld rondom de mast. Sinds 1972 wordt Cabauw gebruikt voor meteorologische metingen in de grenslaag, de onderste paar honderd meter van de atmosfeer. In de laatste 50 jaar is Cabauw uitgegroeid tot één van de belangrijkste locaties wereldwijd voor atmosfeeronderzoek.

Atmosferisch onderzoek

De mast en de gegevens van gespecialiseerde meetapparatuur hebben geleid tot kennisdoorbraken op het gebied van de meteorologie van de grenslaag, bijvoorbeeld hoe uitwisseling van warmte tussen de atmosfeer en het aardoppervlak werkt. Dit is van groot belang geweest voor de ontwikkeling van weer- en klimaatmodellen en voor het begrip van de verspreiding van luchtverontreiniging.

In de loop der jaren is het meetprogramma uitgebreid, vaak in samenwerking met andere kennisinstituten en universiteiten, en wordt de atmosfeer tot op grote hoogte (15 km) gedetailleerd in kaart gebracht.

De lange tijdreeks van de meetgegevens van hoge kwaliteit worden gebruikt voor vele actuele thema’s. Met gegevens van het station kunnen wetenschappelijke en beleidsvragen van nu en de toekomst worden beantwoord, zowel op het gebied van klimaatverandering, luchtkwaliteit, de energietransitie en onderzoek naar biodiversiteit. Het station levert ook een belangrijke bijdrage aan het Early Warning Centre (EWC), zoals bij het vroegtijdig waarschuwen voor extreem weer.

Ruisdael Observatorium

Onderzoekers van Cabauw en andere internationale onderzoekers die de gegevens gebruiken ontwikkelen voortdurend nieuwe meet- en analysetechnieken die ook op andere plaatsen in de wereld gebruikt kunnen worden door internationale samenwerking. Hiermee verbetert de infrastructuur die nodig is als ankerpunt voor validatie van modellen en satellieten.

De belangrijkste infrastructuur in Nederland op het gebied van atmosferisch onderzoek valt onder het nationale samenwerkingsverband Ruisdael Observatorium. Ruisdael is tevens de Nederlandse inbreng in de Europese meetinfrastructuren ICOS (Integrated Carbon Observing System) en ACTRIS (Aerosols, Clouds and Trace Gases Research Infrastructure).

De Cabauw meetmast in 1972 of 1973 (KNMI)
De Cabauw meetmast in 1972 of 1973 (KNMI)
Cabauw, Oplating radiosonde, ca. 1975 (KNMI)
Cabauw, Oplating radiosonde, ca. 1975 (KNMI)
Cabauw, foto: Ruben Jorksveld
Cabauw, foto: Ruben Jorksveld

50 jaar Cabauw

De viering van het 50-jarige bestaan van onderzoeksstation Cabauw is op vrijdag 29 september met Maarten van Aalst, KNMI-directeur, Phillipe Steeghs, KNMI R&D Waarnemingen en Datatechnologie, en de burgemeester van de Gemeente Lopik, Dr. Laurens de Graaf. Verder zijn er rondleidingen op het gebied van aerosolen, broeikasgassen en straling op het onderzoeksterrein en is er een interactieve discussie over het verleden, heden en toekomst van onderzoeksstation Cabauw.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. 200 jaar geleden is het broeikaseffect ontdekt

    Hoera, het broeikaseffect is tweehonderd jaar oud! Of in ieder geval de eerste beschrijving ervan...

    17 juli 2024 - Klimaatbericht
  2. Satellietinstrument OMI al 20 jaar in de ruimte

    Vandaag, 15 juli is het precies 20 jaar geleden dat de Aura-satelliet werd gelanceerd, met daar a...

    15 juli 2024 - Nieuwsbericht
  3. Satelliet EarthCARE doet eerste succesvolle stralingsmetingen

    Met indrukwekkend veel detail heeft satelliet EarthCARE zijn eerste metingen verricht van de hoev...

    12 juli 2024 - Klimaatbericht
  4. Deze zomer mogelijk geen dramatische afsmelt van Alpengletsjers

    Tijdens de warme zomer en herfst van de afgelopen twee jaar zijn de Alpengletsjers sterk gesmolt...

    10 juli 2024 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten