Klimaatbericht

Bosbranden in Zuid-Europa: risico toegenomen maar aantal afgenomen

28 juni 2017

De recente bosbranden in Portugal leverden dramatische beelden op die diepe indruk maken. Experts wezen erop dat de afgelopen tientallen jaren het risico van bosbranden rondom de Middellandse Zee groter is geworden, en met een verdere opwarming en verdroging in de toekomst nog groter wordt.

Toch is in Portugal, net zoals rondom de hele Middellandse Zee, daar nog weinig van te merken. Voor de Middellandse Zee als geheel en zelfs wereldwijd is de afgelopen tientallen jaren het totale aantal natuurbranden en het oppervlak van het verbrande gebied afgenomen, hoewel er grote regionale verschillen zijn.

Hoe zit dat?

Er zijn veel redenen waarom natuurbranden (kunnen) ontstaan: droogte, het weer (wind, droogte, onweer), het soort vegetatie, het landschap, brandstichting en veranderingen in landgebruik en bosbeheer spelen allemaal een rol.

Preventie van natuurbranden krijgt de afgelopen jaren veel meer aandacht. Ook de wetenschap staat niet stil. Kennis over hoe natuurbranden ontstaan, hoe deze te beheersen, of te voorkomen, neemt sterk toe. Daarnaast zijn waarnemingen en modellen om droogte en brandrisico in de gaten te houden sterk verbeterd.

Zo heeft het Europese Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn, ECMWF, onlangs het “Global ECMWF Fire Forecast” systeem (GEFF) uitgebracht, dat een verwachting tot 15 dagen vooruit geeft van het risico op natuurbranden. Het GEFF systeem is onderdeel van het Copernicus Atmosphere Monitoring System (CAMS), waar het KNMI een belangrijke rol in speelt.

KNMI-klimaatbericht door Jos de Laat

Waarnemingen van rook afkomstig van de bosbranden in Portugal van 18 juni 2017. Het beeld links toont rookdeeltjes die zonlicht absorberen afkomstig van de GOME-2 satelliet, rechts het bijbehorende beeld van de MODIS satelliet met in rood de brandhaarden.
Waarnemingen van rook afkomstig van de bosbranden in Portugal van 18 juni 2017. Het beeld links toont rookdeeltjes die zonlicht absorberen afkomstig van de GOME-2 satelliet, rechts het bijbehorende beeld van de MODIS satelliet met in rood de brandhaarden.
Verandering in oppervlak van verbrand gebied gedurende (a) 1985-2011, (b) Portugal 1980-2011, (c) Spanje 1974-2011, and (d) Zuid-Frankrijk 1974-2011. Groen betekent een afname, paars een toename. Bron: Turco et al., [2016].
Verandering in oppervlak van verbrand gebied gedurende (a) 1985-2011, (b) Portugal 1980-2011, (c) Spanje 1974-2011, and (d) Zuid-Frankrijk 1974-2011. Groen betekent een afname, paars een toename. Bron: Turco et al., [2016].
Voorbeeld van het actuele risico op natuurbranden voor 27 juni 2017 op basis van gegevens van het ECMWF.
Voorbeeld van het actuele risico op natuurbranden voor 27 juni 2017 op basis van gegevens van het ECMWF.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Het wordt warmer onder onze voeten

    Nederland warmt op. Niet alleen bovengronds, ook ondergronds. Op het KNMI-terrein meten we sinds ...

    21 januari 2026 - Klimaatbericht
  2. Noorderlicht was te zien in grote delen van Nederland

    In de nacht van 19 op 20 januari was er fel Noorderlicht te zien in grote delen van Nederland. Di...

    20 januari 2026 - Nieuwsbericht
  3. 2025: opwarming gaat steeds sneller

    2025 gaat de boeken in als het op twee na warmste jaar wereldwijd tot nu toe, na 2023 en 2024. De...

    15 januari 2026 - Klimaatbericht
  4. Komt er deze eeuw nog een Elfstedentocht?

    De opwarming van de aarde maakt de kans op een strenge vorstperiode en dus een Elfstedentocht ste...

    14 januari 2026 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten