Klimaatbericht

Bosbranden in Zuid-Europa: risico toegenomen maar aantal afgenomen

28 juni 2017

De recente bosbranden in Portugal leverden dramatische beelden op die diepe indruk maken. Experts wezen erop dat de afgelopen tientallen jaren het risico van bosbranden rondom de Middellandse Zee groter is geworden, en met een verdere opwarming en verdroging in de toekomst nog groter wordt.

Toch is in Portugal, net zoals rondom de hele Middellandse Zee, daar nog weinig van te merken. Voor de Middellandse Zee als geheel en zelfs wereldwijd is de afgelopen tientallen jaren het totale aantal natuurbranden en het oppervlak van het verbrande gebied afgenomen, hoewel er grote regionale verschillen zijn.

Hoe zit dat?

Er zijn veel redenen waarom natuurbranden (kunnen) ontstaan: droogte, het weer (wind, droogte, onweer), het soort vegetatie, het landschap, brandstichting en veranderingen in landgebruik en bosbeheer spelen allemaal een rol.

Preventie van natuurbranden krijgt de afgelopen jaren veel meer aandacht. Ook de wetenschap staat niet stil. Kennis over hoe natuurbranden ontstaan, hoe deze te beheersen, of te voorkomen, neemt sterk toe. Daarnaast zijn waarnemingen en modellen om droogte en brandrisico in de gaten te houden sterk verbeterd.

Zo heeft het Europese Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn, ECMWF, onlangs het “Global ECMWF Fire Forecast” systeem (GEFF) uitgebracht, dat een verwachting tot 15 dagen vooruit geeft van het risico op natuurbranden. Het GEFF systeem is onderdeel van het Copernicus Atmosphere Monitoring System (CAMS), waar het KNMI een belangrijke rol in speelt.

KNMI-klimaatbericht door Jos de Laat

Waarnemingen van rook afkomstig van de bosbranden in Portugal van 18 juni 2017. Het beeld links toont rookdeeltjes die zonlicht absorberen afkomstig van de GOME-2 satelliet, rechts het bijbehorende beeld van de MODIS satelliet met in rood de brandhaarden.
Waarnemingen van rook afkomstig van de bosbranden in Portugal van 18 juni 2017. Het beeld links toont rookdeeltjes die zonlicht absorberen afkomstig van de GOME-2 satelliet, rechts het bijbehorende beeld van de MODIS satelliet met in rood de brandhaarden.
Verandering in oppervlak van verbrand gebied gedurende (a) 1985-2011, (b) Portugal 1980-2011, (c) Spanje 1974-2011, and (d) Zuid-Frankrijk 1974-2011. Groen betekent een afname, paars een toename. Bron: Turco et al., [2016].
Verandering in oppervlak van verbrand gebied gedurende (a) 1985-2011, (b) Portugal 1980-2011, (c) Spanje 1974-2011, and (d) Zuid-Frankrijk 1974-2011. Groen betekent een afname, paars een toename. Bron: Turco et al., [2016].
Voorbeeld van het actuele risico op natuurbranden voor 27 juni 2017 op basis van gegevens van het ECMWF.
Voorbeeld van het actuele risico op natuurbranden voor 27 juni 2017 op basis van gegevens van het ECMWF.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El Niño en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
  3. Koude januari met veel waarschuwingen voor gladheid

    Met een gemiddelde temperatuur van 2,5°C in De Bilt tegen een langjarig gemiddelde van 3,6°C verl...

    30 januari 2026 - Nieuwsbericht
  4. De staat van ons klimaat 2025: zonnig en warm jaar

    2025 was een zeer zonnig jaar. Door de grote hoeveelheid zonnestraling was er ook veel verdamping...

    29 januari 2026 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten