Nieuwsbericht

De graadmeter voor klimaatverandering

16 oktober 2017

De verandering van de wereldgemiddelde temperatuur is een belangrijke maat voor klimaatverandering. Hoe komen we tot een goede schatting van deze temperatuur?

Het is belangrijk om voor zoveel mogelijk plekken ter wereld goede metingen te hebben. In Nederland en andere bevolkte gebieden wordt de temperatuur waargenomen op officiële meetvelden. Deze waarnemingen worden aangevuld met onder meer satellietmetingen vanuit de ruimte en metingen vanaf boeien in de oceaan. Uit de verzamelde data wordt vervolgens de wereldgemiddelde temperatuurafwijking ten opzichte van een referentieperiode berekend.

Verschillende instituten doen zulke berekeningen. Ieder instituut maakt zijn eigen keuzes hoe men het best om kan gaan met gebieden met weinig of geen metingen. Ondanks de verschillende methodes en verschillen in gebruikte metingen, liggen de berekende wereldgemiddelden dichtbij elkaar (Figuur 1).

Om uitspraken te kunnen doen over klimaatverandering is een historische tijdreeks nodig. Deze wordt berekend uit oude metingen, op dezelfde manier als hierboven beschreven (Figuur 1). Het aantal meetstations was vroeger echter veel kleiner dan nu, met name op het Zuidelijk halfrond, in de poolgebieden en boven oceanen (Figuur 2). Hierdoor is de onzekerheid in de berekeningen voor vroegere tijden groter dan voor nu.

Natuurlijk kunnen we niet terug in de tijd om extra metingen te doen. Wel wordt wereldwijd samengewerkt aan het digitaliseren van oude weerarchieven. Zo krijgen we een steeds beter beeld van de wereldgemiddelde temperatuur in het verleden en daarmee beter inzicht in klimaatverandering van nu.

 

KNMI-klimaatbericht door Karin van der Wiel

 

Figuur 1: Wereldgemiddelde temperatuur van 1850 tot 2016 (afwijking ten opzichte van de periode 1961-1990). Verschillende datasets worden weergegeven. Bron: UK MetOffice.
Figuur 1: Wereldgemiddelde temperatuur van 1850 tot 2016 (afwijking ten opzichte van de periode 1961-1990). Verschillende datasets worden weergegeven. Bron: UK MetOffice.
Figuur 2: Temperatuurafwijkingen ten opzichte van 1961-1990, witte gebieden hebben te weinig metingen. Bron: HadCRUT4, Met Office en Climatic Research Unit.
Figuur 2: Temperatuurafwijkingen ten opzichte van 1961-1990, witte gebieden hebben te weinig metingen. Bron: HadCRUT4, Met Office en Climatic Research Unit.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Water vraagt meer ruimte in stad van de toekomst

    Nu met de herfst het natste seizoen van het jaar is aangebroken, zien we de straten weer vaker on...

    19 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  2. KNMI-klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh overleden

    Geert Jan van Oldenborgh (59) is dinsdag 12 oktober overleden. De bijdrage van Geert Jan aan de k...

    14 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  3. KNMI-Global geeft impuls aan samenwerking met ontwikkelingslanden

    96 procent van alle rampen wereldwijd zijn gerelateerd aan (extreme) weersomstandigheden, aldus d...

    13 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  4. Graaddagen in gasjaar 2021

    Gedurende het gasjaar, dat loopt van 1 oktober tot en met 30 september, berekent het KNMI dagelij...

    12 oktober 2021 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten