Nieuwsbericht

De Groenlandse ijskap smelt steeds sneller

24 december 2019

Het ijs op Groenland smelt steeds sneller. Een recente analyse laat zien dat door het afkalven en de oppervlaktesmelt van de Groenlandse ijskap de wereldgemiddelde zeespiegel in de afgelopen 5 jaar met ongeveer 3 millimeter is gestegen. Groenland draagt nu voor ongeveer 15 procent bij aan de waargenomen mondiale zeespiegelstijging. Door zwaartekrachtseffecten is de bijdrage van het smelten van de Groenlandse ijskap aan de zeespiegelstijging bij de Nederlandse kust relatief gering, slechts 0.3-0.6 mm over de laatste 5 jaar.

De laatste inzichten

Een team van 89 wetenschappers heeft onlangs de laatste inzichten rondom het ijsverlies van de Groenlandse ijskap bij elkaar gebracht. Hun studie baseert zich vooral op verschillende typen satellietwaarnemingen van de hoogte van het ijsoppervlak, de ijsmassa en de snelheid van de ijsbewegingen. Uit de beschikbare waarnemingen concluderen zij dat het ijsverlies groter is dan tot voor kort nog werd verondersteld en groter dan in de KNMI zeespiegelscenario’s uit 2014. In 2021 komt het KNMI met nieuwe zeespiegelscenario’s en de gevolgen voor Nederland die met deze en andere inzichten rekening houden.

Zwaartekracht beperkt de stijging aan de Nederlandse kust

Terwijl de zeespiegel wereldgemiddeld gaat stijgen door het smeltwater, gaat deze door zwaartekrachtseffecten in de buurt van de smeltende ijskap juist dalen. Figuur 1 geeft het lokale effect van de zwaartekracht op het smelten schetsmatig weer. We kunnen drie gebieden onderscheiden. Vlakbij de ijskap daalt de zeespiegel, verderop stijgt de zeespiegel maar minder dan wereldgemiddeld, en ver weg stijgt de zeespiegel juist iets meer dan wereldgemiddeld. Voor Groenland ligt Nederland in het tussengebied, maar voor Antarctica in het derde gebied (meer dan gemiddeld). De zeespiegel aan de Nederlandse kust is dus veel gevoeliger voor het smelten van de Antarctische ijskap dan voor het smelten van de Groenlandse ijskap.

Het maakt uit waar de Groenlandse ijskap smelt

Door de zwaartekrachtseffecten maakt het voor het effect op het zeeniveau bij Nederland ook uit waar op Groenland de meeste smelt plaatsvindt. Figuur 2 laat zien dat het afkalven van ijs aan de oostkant van Groenland zelfs kan leiden tot een beperkte zeespiegeldaling bij Nederland. Aan de andere kant, door het verdwijnen van ijs in het noordwesten van Groenland kan de stijging bij Nederland oplopen tot 60 procent van de wereldgemiddeld zeespiegelstijging. Voor het ijs op Antarctica ligt het percentage voor Nederland op meer dan 100 procent. Van het smelten daarvan zal Nederland dus op termijn onevenredig grote gevolgen ondervinden.

 

KNMI-klimaatbericht door Dewi Le Bars en Michiel van Weele

 

Figuur 1: Smeltend landijs verhoogt de zeespiegel, maar de kleinere ijsmassa verandert de stand van de zeespiegel door zwaartekrachtseffecten.
Figuur 1: Smeltend landijs verhoogt de zeespiegel, maar de kleinere ijsmassa verandert de stand van de zeespiegel door zwaartekrachtseffecten.
Figuur 2: De gevolgen aan de Nederlandse kust van het verdwijnen van ijs in verschillende delen van de Groenlandse ijskap, in procenten van de wereldgemiddelde zeespiegelstijging (Data: Mitrovica et al. 2018).
Figuur 2: De gevolgen aan de Nederlandse kust van het verdwijnen van ijs in verschillende delen van de Groenlandse ijskap, in procenten van de wereldgemiddelde zeespiegelstijging (Data: Mitrovica et al. 2018).

Recente nieuwsberichten

  1. Warmste jaren allemaal recent

    Nederland warmt duidelijk op, recente jaren behoren immers tot de warmste van de meetreeks. Maar ...

    07 april 2020 - Nieuwsbericht
  2. Seismische ruis afgenomen

    Seismologen melden een daling van 45 procent aan seismisch achtergrondruis in Nederland sinds 13 ...

    06 april 2020 - Nieuwsbericht
  3. Zeldzaam ozongat boven de Noordpool

    Toen na de poolwinter begin maart het eerste zonlicht de ozonlaag bescheen, is een uniek ozongat ...

    03 april 2020 - Nieuwsbericht
  4. Maart met heel veel zon

    Maart was één van de zonnigste maartmaanden ooit. De hoeveelheid zon lag met gemiddeld 195 uren r...

    01 april 2020 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten