Klimaatbericht

De maakbaarheid van het klimaat

05 maart 2018

De uitstoot van broeikasgassen door de mens leidt tot een snel opwarmend klimaat. Kunnen we de wereld eigenlijk ook weer zelf afkoelen?

Nederlands idee

Heftige vulkaanuitbarstingen kunnen zwaveldeeltjes tot hoog in de atmosfeer brengen. Deze deeltjes zorgen daarna enige jaren voor afkoeling doordat ze een deel van de straling van de zon terugkaatsen. Hiervan uitgaande werd in 2006 door de Nederlandse Nobelprijswinnaar Paul Crutzen de mogelijkheid besproken om de opwarming van het klimaat tegen te gaan door met enige regelmaat kunstmatig zulke deeltjes in de atmosfeer te injecteren.

Klimaatmodellen

Recente berekeningen met een klimaatmodel laten zien dat het, met een juiste dosering in ruimte en tijd, mogelijk is om hierbij grote lokale klimaateffecten te voorkomen (figuur 2).  Eerder onderzoek suggereerde juist grote neveneffecten. Belangrijke vragen zijn nu of andere klimaatmodellen hetzelfde beeld zullen laten zien en of de huidige klimaatmodellen goed genoeg zijn om ze te kunnen vertrouwen. Mogelijk zijn er ook nog niet-ontdekte neveneffecten. Een andere vraag is of het technisch mogelijk en betaalbaar is.

Politiek en ethiek

Belangrijke vragen liggen er ook op het gebied van de politiek en de ethiek. Wie beslist er straks over de (mate van) toepassing? Als één land hiermee wil gaan experimenteren kan dat als het niet goed gaat snel grote effecten hebben op het klimaat in andere landen. Deze onderwerpen vallen  buiten het bestek van het klimaatonderzoek.

KNMI-klimaatbericht door Peter van Velthoven en Michiel van Weele

Figuur 1. Vulkaanuitbarstingen kunnen zwaveldeeltjes tot grote hoogte in de atmosfeer brengen. Foto: Mike Ickx
Figuur 1. Vulkaanuitbarstingen kunnen zwaveldeeltjes tot grote hoogte in de atmosfeer brengen. Foto: Mike Ickx
Figuur 2. De figuren  links tonen de temperatuurstijging in 2040 (boven) en 2080 (onder) tov van 2020 als de broeikasgasuitstoot doorgaat. De figuren rechts tonen dat deze teniet kan worden gedaan door zwaveldeeltjes kunstmatig te injecteren. (Bron: UCAR)
Figuur 2. De figuren links tonen de temperatuurstijging in 2040 (boven) en 2080 (onder) tov van 2020 als de broeikasgasuitstoot doorgaat. De figuren rechts tonen dat deze teniet kan worden gedaan door zwaveldeeltjes kunstmatig te injecteren. (Bron: UCAR)

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Minder vlees en zuivel: wat doet dat met onze uitstoot?

    Onze consumptie van vlees en zuivel veroorzaakt broeikasgasuitstoot en draagt bij aan de huidige ...

    04 maart 2026 - Klimaatbericht
  2. De Noordzee warmt op, maar niet overal en niet in elk seizoen even snel

    Elk jaar is de Noordzee rond deze tijd het koudst. Maar tegenwoordig koelt het zeewater minder st...

    02 maart 2026 - Klimaatbericht
  3. Zachte winter met veel gladheid en sneeuw

    Met een gemiddelde temperatuur van 4,8 °C was de winter 2025-2026 zacht, ondanks de koude januari...

    27 februari 2026 - Nieuwsbericht
  4. Meer extreme regen, groter risico op overstromingen in Spanje en Portugal

    Sinds 16 januari troffen al negen stormen Spanje, Portugal en het noorden van Marokko. Wind en re...

    26 februari 2026 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten