Nieuwsbericht

Doppler experiment Buys Ballot 160 jaar geleden

03 juni 2005

Op 3 juni 1845, dit jaar dus precies 160 jaar geleden, organiseerde de oprichter van het KNMI, prof.dr. C.H.D. Buys Ballot, tussen Utrecht en Maarssen een treinreis met musici om het Doppler effect aan te tonen. Om het naar de Oostenrijkse fysicus Johan Christian Doppler genoemde effect in de praktijk aan te tonen maakte Buys Ballot gebruik van een stoomlocomotief, een hoornist en waarnemers met een goed gehoor in de trein en op de perrons.

Doppler beschreef in 1842 het principe dat een door een bron uitgezonden trilling anders wordt waargenomen als de bron zich ten opzichte van de waarnemer verplaatst. Het hypermoderne radarsysteem waar het KNMI tegenwoordig over beschikt werkt volgens het Doppler principe. Noch Doppler, noch Buys Ballot beseften dat zij hiermee de basis legden voor technieken die in de huidige medische wetenschap en technologie niet meer weg te denken zijn. In de verloskunde worden echoscopische Doppler?flow metingen gebruikt om de conditie van het ongeboren kind te controleren. De Doppler radar is in staat om behalve neerslag ook windpatronen in buien te onderscheiden en speelt een belangrijke rol in de weersvoorspelling voor de korte termijn.

Locomotief van Sharp en Roberts uit 1843, die Buys Ballot waarschijnlijk heeft gebruikt voor zijn experiment, een treinreis tussen Utrecth en Maarssen met musici aan boord en op de perrons.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Unieke metingen bevestigen kwetsbaarheid Thwaites gletsjer

    De Thwaites gletsjer op West-Antarctica is de snelst krimpende gletsjer op Antarctica. Voor het e...

    13 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Minder vaak extreme kou, maar wind kan ons lichaam nog steeds ijzig raken

    Vorst in combinatie met een ijskoude wind: we hebben het allemaal wel eens ervaren. Op deze momen...

    11 februari 2026 - Klimaatbericht
  3. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El NiƱo en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  4. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
Toon alle nieuws- en klimaatberichten