Wereldwijd zien we steeds vaker overstromingen zoals vorige week in Texas met veel schade en slachtoffers. Op 13 en 14 juli 2021 werd Limburg getroffen door overstromingen na extreem veel regenval. In een nieuwe studie, vandaag gepubliceerd in Communication Earth and Environment, hebben we met een klimaatmodel onderzocht wat er had kunnen gebeuren als het weer zich net iets anders had ontwikkeld. We noemen dit alternatieve verhaallijnen. En wat blijkt? De regenval had ook over een ander en veel groter gebied kunnen vallen en ook meer dagen kunnen aanhouden, maar de hoeveelheid neerslag in 24 uur had nauwelijks hoger kunnen zijn. Deze alternatieve verhaallijnen helpen om ons beter voor te bereiden op dergelijke gebeurtenissen.
Op sommige plaatsen in Limburg viel in 48 uur tijd (13 en 14 juli) meer dan 150 millimeter regen. Dat is ruim twee keer zoveel als de normale hoeveelheid neerslag die gemiddeld (over 1991-2020) in de hele maand juli valt. De hevige regenval richtte veel schade aan in Zuid-Limburg, maar ook in België, Duitsland, Luxemburg en Zwitserland. Huizen overstroomden, wegen raakten afgesloten, rivieren traden buiten hun oevers en in Duitsland kwamen maar liefst 200 mensen om het leven. De gebeurtenis was een van de vijf meest kostbare rampen in Europa in de afgelopen halve eeuw, met een geschatte totale schade van 32 miljard euro.
Het klimaatsysteem is complex, een kleine verandering in het weer van nu kan weken later tot grote verschillen leiden. Dit wordt wel het 'vlindereffect' genoemd – een vleugelslag van een vlinder kan in principe binnen een paar weken elders een storm veroorzaken.
In ons onderzoek brengen we in een klimaatmodel kleine veranderingen aan in de weersituatie kort voordat de hevige regenval begint. Vervolgens rekenen we uit hoe het weer zich in dat geval ontwikkelt. Door dit vaak te herhalen voor steeds iets andere aanpassingen aan de beginsituatie, krijgen we een hele verzameling alternatieve mogelijke weersontwikkelingen. Deze verschillen in de hoeveelheid regenval op verschillende tijdstippen en plaatsen en hebben daardoor veranderingen in de aard en ernst van de overstromingen tot gevolg. Op deze manier creëren we alternatieve verhaallijnen voor de opgetreden overstromingen.
Door alternatieve verhaallijnen te ontwikkelen, kunnen we ons beter voorbereiden als zo'n gebeurtenis zich daadwerkelijk zou voordoen. Als het nog een dag langer had geregend, hadden de waterstanden in de rivier nog hoger kunnen zijn. Als de regenbui zich iets naar het westen had verplaatst, had de overlast in Valkenburg of Maastricht veel groter kunnen zijn. Ons klimaatmodel suggereert dat dergelijke alternatieve verhaallijnen mogelijk zijn, en dus nu al op kunnen optreden. Door voorbereid te zijn op deze alternatieve mogelijkheden kunnen toekomstige schade en het aantal slachtoffers beperkt worden. Aanpassingen aan ons water- en waarschuwingsysteem zijn nodig. Ook omdat het risico van overstromingen toeneemt doordat verdere opwarming gepaard zal gaan met een toename in intensiteit van dit soort extremen.
Radarbeelden tonen elke 5 minuten waar en hoe hard het regent in Nederland en omgeving. De kwalit...
11 mei 2026 - NieuwsberichtEen internationaal onderzoeksteam onder leiding van het KNMI heeft voor het eerst overtuigend aan...
08 mei 2026 - KlimaatberichtApril was een zeer droge maand. Met name in het zuidwesten en midden van het land was het uitzond...
30 april 2026 - NieuwsberichtEuropa warmt snel op waardoor de sneeuw- en ijsbedekking afneemt. Met een hittegolf van 3 weken l...
29 april 2026 - Klimaatbericht