Nieuwsbericht

Is 1,5 ºC opwarming nog haalbaar (deel 2)?

02 oktober 2017

In het klimaatakkoord van Parijs is afgesproken om de mondiale opwarming te beperken tot maximaal 2 °C en liefst tot 1,5 °C. Wetenschappers denken er verschillend over of 1,5 °C nog binnen bereik is. In het vorige klimaatbericht bleek het antwoord vooral afhankelijk van de gekozen definities. Er is bovendien verschil van inzicht in hoeverre de huidige situatie verdere opwarming onomkeerbaar heeft gemaakt.

De oceanen leiden tot grote traagheid in het klimaat. Bijna alle warmte die de afgelopen eeuw het klimaatsysteem is ingegaan door de toename van CO2 en andere broeikasgassen, is opgenomen door de oceanen. Deze opgenomen warmte wordt langzaam verdeeld over de gehele diepte van de oceaan, slechts een deel ervan is voelbaar aan het oppervlak. Zolang niet de hele oceaan opgewarmd is, blijft de temperatuur op aarde stijgen. Echter, er is een compenserend effect.  Een deel van de CO2 wordt al vrij snel opgenomen door de oceanen en de biosfeer. Als echter de CO2-concentratie constant zou blijven, zou de temperatuur door de oceanen nog 0,2 tot 0,6 ºC verder stijgen.

Stoppen met het verbranden van fossiele brandstoffen betekent ook minder fijnstof in de lucht. De kleine stofdeeltjes die bij verbranding van bijvoorbeeld kolen, benzine, en kerosine vrijkomen, weerkaatsen een deel van het zonlicht. Hierdoor is de wereldgemiddelde temperatuur nu iets lager dan bij een schonere lucht het geval zou zijn. Het stoppen met verbranden van fossiele brandstoffen zou behalve de gewenste CO2-reductie en verbeterde luchtkwaliteit een opwarmend effect hebben van 0,1 tot 0,3 ºC.

Tenslotte is ook methaan een belangrijk broeikasgas. Ongeveer een kwart ervan komt vrij bij de winning en transport van fossiele brandstoffen (aardgas is grotendeels methaan). De rest komt uit veeteelt, rijstbouw en afval. Sommige toekomstverkenningen gaan uit van een sterke afname van de uitstoot van methaan, 30% in 2100. Dit compenseert dan de opwarming door de verbeterde luchtkwaliteit.

Kortom, als de CO2-emissies naar nul gaan zal de temperatuur eerst nog tussen de nul en een paar tienden graden stijgen door de afname van de koeling door fijnstof, en daarna ongeveer constant blijven. Buiten beschouwing laten we hier dat de afbouw van emissies heel snel zou moeten gaan om onder de 1,5 ºC te blijven. We weten niet of dat redelijkerwijs mogelijk is.

 

KNMI-klimaatbericht door Michiel van Weele, Geert Jan van Oldenborgh en Rob van Dorland

 

Zwaveldioxide dat vrijkomt bij de verbranding van fossiele brandstoffen verlaagt de temperatuur op aarde. Bron: Fioletov en co-auteurs (Atmos. Chem. Phys., 2016)
Zwaveldioxide dat vrijkomt bij de verbranding van fossiele brandstoffen verlaagt de temperatuur op aarde. Bron: Fioletov en co-auteurs (Atmos. Chem. Phys., 2016)
Een scenaro waarin de hoeveelheid methaan in de atmosfeer vanaf 2020 afneemt. Bron: KNMI.
Een scenaro waarin de hoeveelheid methaan in de atmosfeer vanaf 2020 afneemt. Bron: KNMI.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Kans op vroege hittegolf in India en Pakistan nu 30 keer groter klimaatverandering

    De langdurige hittegolf in India en Pakistan, met rampzalige gevolgen voor de lokale bevolking en...

    24 mei 2022 - Nieuwsbericht
  2. Juni is het nieuwe juli

    Sinds begin vorige eeuw is de temperatuur in De Bilt in alle kalendermaanden toegenomen, gemiddel...

    23 mei 2022 - Nieuwsbericht
  3. En weer start de zomer met een flink neerslagtekort

    Overvloedige zon en weinig regen. Voor veel mensen genieten, maar het gebrek aan water heeft grot...

    17 mei 2022 - Nieuwsbericht
  4. Gletsjers maken vaker geluid

    Het smelten en afkalven van gletsjers maakt onhoorbaar geluid. Dit infrageluid is gedurende 18 ja...

    12 mei 2022 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten