Nieuwsbericht

Kleine gaatjes, grote gevolgen

03 november 2017

Het gletsjerijs kraakt en knispert onder mijn bergschoenen terwijl ik de Groenlandse ijskap oploop. Ik ben op weg naar het weerstation waarmee we tijdens de wetenschappelijke expeditie metingen doen. Vreemd genoeg is het ijs niet glad, integendeel, het is uiterst brokkelig. Ik kijk naar beneden: het oppervlak wemelt van de minieme kuiltjes, enkele centimeters tot decimeters diep, gevuld met smeltwater en op de bodem een dun laagje donker materiaal.

Een onverwachte aanblik op de een na grootste ijskap ter wereld: minuscule poeltjes waarin, zo blijkt uit recent onderzoek, unieke mini-ecosysteempjes kunnen ontstaan. Ze worden gevormd door het insmelten van aangewaaid gruis, ook wel cryoconiet genoemd. De organismen, voornamelijk microben, zijn net als het gruis donkergekleurd om zich tegen de UV-straling te beschermen.

Vanwege deze met donker gruis en microben gevulde kuiltjes kan de afsmelting van gletsjers en ijskappen flink toenemen, een effect dat in huidige klimaatmodellen nog niet wordt meegenomen. Zuiver ijs reflecteert namelijk 60 tot 70 procent van het zonlicht, terwijl het donkere gruis en de microben slechts 20 procent weerkaatsen.

Dit verschil zorgt ervoor dat de ijskap als geheel meer zonlicht absorbeert. Het gevolg hiervan is een toename in de afsmelting en dus een grotere zeeniveaustijging. Dit aspect van klimaatverandering is van groot belang voor Nederland.

Kleine gaatjes kunnen dus grote gevolgen hebben.

 

KNMI-Klimaatbericht door Richard Bintanja

 

Cryoconiet kuiltjes in een gletsjer in Alaska (foto: J. Dsilva).

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Ook hogerop wordt het warmer

    Oorspronkelijk werd eventuele klimaatverandering vooral bediscussieerd met waarnemingen aan de gr...

    21 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  2. Water vraagt meer ruimte in stad van de toekomst

    Nu met de herfst het natste seizoen van het jaar is aangebroken, zien we de straten weer vaker on...

    19 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  3. KNMI-klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh overleden

    Geert Jan van Oldenborgh (59) is dinsdag 12 oktober overleden. De bijdrage van Geert Jan aan de k...

    14 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  4. KNMI-Global geeft impuls aan samenwerking met ontwikkelingslanden

    96 procent van alle rampen wereldwijd zijn gerelateerd aan (extreme) weersomstandigheden, aldus d...

    13 oktober 2021 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten