Klimaatbericht

Klimaat op de lokale agenda

21 maart 2018

Vandaag vinden er gemeenteraadsverkiezingen plaats. Het klimaat staat vaak hoog op de lokale agenda’s. Waarover gaat het in de gemeente als het gaat over klimaatverandering?

Het klimaat in gemeentelijk beleid

Twee belangrijke gemeentelijke beleidsthema’s zijn klimaatmitigatie en klimaatadaptatie. Klimaatverandering wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen. Klimaatmitigatie is het beleid om deze uitstoot te verminderen. Klimaatadaptatie is het beleid om Nederland aan te passen aan klimaatverandering en de effecten daarvan, zoals het verhogen van dijken vanwege de zeespiegelstijging.

Tegengaan van klimaatverandering (klimaatmitigatie)

In veel gemeenten is de overgang naar het gebruik van schone lokale energiebronnen zonder CO2 uitstoot een belangrijk thema. De mondiale uitstoot van broeikasgassen is de optelsom van al het menselijk gedrag wereldwijd.

Per persoon dragen we in het rijke Nederland twee tot drie keer zoveel bij als de gemiddelde wereldburger

De individuele bijdrage van een gemeente in Nederland lijkt hierbij te verwaarlozen. Ook de relatieve bijdrage van Nederland aan de wereldwijde optelsom lijkt bescheiden: 0,5%. Per persoon dragen we in het rijke Nederland echter twee tot drie keer zoveel bij als de gemiddelde wereldburger.

Via het klimaatakkoord van Parijs uit 2015 is door elk land vastgelegd welke mitigatieverplichtingen het is aangegaan. Gemeenten dragen bij aan de totale Nederlandse doelstelling.

Aanpassen aan klimaatverandering (klimaatadaptatie)

Nederland heeft de ambitie om in 2050 klimaatbestendig te zijn. Van alle gemeenten wordt verwacht dat zij hun kwetsbaarheden in geval van extreem weer in beeld brengen. Wat zijn de lokale risico’s bij een overstroming en bij wateroverlast bij zware regenbuien? Wat kan de huidige riolering aan? Waar kan een teveel aan water tijdelijk worden geborgen? Ook maatschappelijke risico’s door langdurige droogte of bij hittegolven worden steeds beter in kaart gebracht. Denk aan scheurende veendijken door droogte of bruggen die vastzitten bij extreme hitte.

Klimaat dichtbij

Wellicht verrassend is dat een gemeente de lokale gemiddelde temperatuur kan beïnvloeden (zie figuur 1). Bijvoorbeeld de mate waarin een stad gedurende de dag meer opwarmt dan de omgeving. Deze dagelijkse gang wordt mede bepaald door de bebouwde omgeving. Stenen houden warmte vast, schaduw maakt smalle straten koel. Op hete dagen brengt water overdag verkoeling door verdamping, bij koude kan oppervlaktewater een warmtebron zijn. Het KNMI doet in samenwerking met partners zowel metingen (zie figuur 2) als verder onderzoek naar het stadsklimaat en hoe de ruimtelijke ordening van de stad samenhangt met het klimaat in de leefomgeving.

KNMI Klimaatbericht door Michiel van Weele en Reinder Ronda

Figuur 1: Maandgemiddelde voor 2016 en 2017 van het dagmaximum van het temperatuurverschil tussen het stedelijk weerstation (in Zwolle) van EdZwolle in het kader van WOW-NL en landelijk meteorologisch weerstation Heino ruim 10 km verderop.
Figuur 1: Maandgemiddelde voor 2016 en 2017 van het dagmaximum van het temperatuurverschil tussen het stedelijk weerstation (in Zwolle) van EdZwolle in het kader van WOW-NL en landelijk meteorologisch weerstation Heino ruim 10 km verderop.
Figuur 2: Het meetstation van het Herbert Visserscollege te Nieuw-Vennep. De school draagt hiermee bij aan het samen meten in het kader van WOW-NL (wow.knmi.nl)
Figuur 2: Het meetstation van het Herbert Visserscollege te Nieuw-Vennep. De school draagt hiermee bij aan het samen meten in het kader van WOW-NL (wow.knmi.nl)

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Kans op vroege hittegolf in India en Pakistan nu 30 keer groter klimaatverandering

    De langdurige hittegolf in India en Pakistan, met rampzalige gevolgen voor de lokale bevolking en...

    24 mei 2022 - Klimaatbericht
  2. Juni is het nieuwe juli

    Sinds begin vorige eeuw is de temperatuur in De Bilt in alle maanden toegenomen, gemiddeld met ru...

    23 mei 2022 - Klimaatbericht
  3. En weer start de zomer met een flink neerslagtekort

    Overvloedige zon en weinig regen. Voor veel mensen genieten, maar het gebrek aan water heeft grot...

    17 mei 2022 - Klimaatbericht
  4. Gletsjers maken vaker geluid

    Het smelten en afkalven van gletsjers maakt onhoorbaar geluid. Dit infrageluid is gedurende 18 ja...

    12 mei 2022 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten