Klimaatverandering - ondervinden vliegtuigen meer turbulentie?

Volgens recent onderzoek zal door klimaatverandering de wind op grotere hoogte gaan toenemen, wat tot meer en hevigere turbulentie kan leiden en daarmee grote gevolgen kan hebben voor het commerciële vliegverkeer. Vliegtuigen vliegen meestal rond de 10 kilometer hoogte, op de scheiding tussen de onderste laag van de atmosfeer met relatief sterke verticale bewegingen, de troposfeer, en de veel stabielere laag erboven, de stratosfeer. Op deze hoogte is de straalstroom, een brede, krachtige oostwaartse luchtstroom rondom de aarde, het sterkst.

Door de grote snelheidsverschillen in en aan de randen van de straalstroom ontstaan door wrijving onzichtbare wervelingen in de luchtstroom, ook wel turbulentie genoemd (in het Engels: Clear Air Turbulence, CAT). De plotselinge stijg- en daalbewegingen die hierbij horen zijn meestal ongevaarlijk, maar kunnen wel overlast geven of zelfs, zoals afgelopen week, leiden tot verwondingen van passagiers met losse stoelriemen.

Door de toename van broeikasgassen warmt de troposfeer op 10 kilometer hoogte in de tropen op en koelt de lage stratosfeer rond de polen af. Deze temperatuurveranderingen leiden tot een sterkere straalstroom op vlieghoogte en dus meer CAT. Naast ongemak voor de passagiers kunnen hierdoor de vluchtduur en (brandstof)kosten toenemen wanneer vaker uitwijken nodig is.

KNMI-klimaatbericht door Yorick de Wijs