Klimaatbericht

Klimaatverwachtingen al decennia nauwkeurig

09 december 2019

Al sinds de jaren zeventig worden verwachtingen gemaakt van de opwarming van de aarde. Die verwachtingen zijn tot nu toe behoorlijk goed uitgekomen, zeker als ze worden herleid tot de werkelijke toename van broeikasgassen.

Overeenstemming binnen de meetonzekerheid

De principes van hoe CO2 en andere broeikasgassen de aarde opwarmen zijn al lang bekend. De vergelijkingen zijn echter zo ingewikkeld dat ze alleen met computers op te lossen zijn. Vanaf de jaren zeventig werd zo voorspeld hoe de aarde zou opwarmen door broeikasgassen. Amerikaanse onderzoekers vergeleken onlangs zeventien klimaatverwachtingen met het waargenomen klimaat sinds de verwachtingen werden gemaakt (figuur 1). De oudste verwachtingen werden gemaakt in de jaren zeventig, de jongste in begin deze eeuw.  Van de zeventien verwachtingen van de toename van de wereldgemiddelde temperatuur zijn er, binnen de meetonzekerheid, tien gelijk aan de waargenomen toename (bovenste rij figuren). Sommige verwachtingen zaten er naast omdat de veronderstelde toename van broeikasgassen groter of juist kleiner was dan in werkelijkheid. Als hiervoor wordt gecorrigeerd, blijken veertien van de zeventien verwachtingen de werkelijke klimaatverandering goed te hebben voorzien (onderste rij figuren).


Modelverbetering blijft nodig

Dit vergroot het vertrouwen in de klimaatverwachtingen van de wereldgemiddelde temperatuur voor de komende decennia.  Maar ook de huidige, meest geavanceerde modellen laten nog een onzekerheid zien in hoe het verdere verloop van de wereldgemiddelde temperatuur zal zijn.  Dat komt vooral door twee factoren: hoeveel broeikasgassen we nog gaan uitstoten, en hoe de bewolking op de opwarming reageert. Ook is nog onzeker hoe het klimaat per land gaat veranderen, vooral extreem weer, waarvan de gevolgen het grootst zijn. De aarde is nu al zo ver opgewarmd dat we trends in extreem weer met de modelverwachtingen kunnen vergelijken. Daaruit blijkt vaak dat er nog modelverbeteringen nodig zijn voor we de projecties daarvan kunnen vertrouwen. De grote lijnen van klimaatverandering zijn echter al lang bekend.
 

KNMI-klimaatbericht door Peter Siegmund en Geert Jan van Oldenborgh

Figuur 1. Bovenste rij: Vergelijking van gemodelleerde en waargenomen toename in wereldgemiddelde temperatuur; onderste rij: idem, met gemodelleerde toename herleid tot de werkelijke CO2-stijging. Bron: Hausfather et al. (2019).

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. KNMI waarschuwt vanaf november gerichter voor gevaarlijk weer

    Je hebt het vast wel eens meegemaakt: wij geven een code oranje en bij jou in de buurt viel het g...

    14 oktober 2026 - Nieuwsbericht
  2. Boven ons wordt het warmer, en nog hoger juist kouder

    Al 75 jaar meet het KNMI met weerballonnen hoe de temperatuur boven De Bilt verandert. De metinge...

    14 oktober 2026 - Klimaatbericht
  3. El Niño 2026-2027: waar verwachten we de grootste gevolgen?

    De El Niño van 2026-2027 ligt op koers om de sterkste El Niño te worden sinds het begin van de me...

    07 oktober 2026 - Klimaatbericht
  4. Open dag 2026: van weerballon tot seismoselfie

    Op zaterdag 3 oktober openden we onze deuren tijdens het Weekend van de Wetenschap. Zo'n 2500 bez...

    05 oktober 2026 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten