Nieuwsbericht

Koude wervel op Atlantische oceaan beïnvloedt weer in Europa

31 juli 2017

Grilligheid is een belangrijk kenmerk van het weer in West-Europa. Na de warme en droge mei en juni maanden was juli in Nederland wisselvallig en nat. Ondanks die grilligheid die kan leiden tot wisselvallig weer zijn er ook specifieke factoren die ons weer beïnvloeden. Zo leidt relatief koud water ten zuiden van Groenland tot grotere kans op hoge druk voor West-Europa.

Dit blijkt uit onderzoek dat we op het KNMI hebben uitgevoerd.  Al sinds een aantal jaren zien we de grote wervelstroom in de Noord Atlantische oceaan afkoelen (zie Figuur 1 en 2). Het klinkt tegenstrijdig, maar mogelijk houdt deze lokale afkoeling verband met de mondiale opwarming van het klimaat. Klimaatmodellen voorspellen namelijk een koudere wervel doordat oceaanstromingen verzwakken en minder warmte van de tropen naar dat gebied transporteren. De “motor” van deze stromingen, het afkoelen en naar beneden zinken van water in de Noordelijke Atlantische oceaan, zwakt af in een opgewarmde wereld.

De koude wervel beïnvloedt het weer in Europa, met name in de zomer. Waarnemingen en klimaatmodellen laten zien dat bij een koude wervel vaker een hogedrukgebied ten westen van het Verenigd Koninkrijk ontstaat. Dit zorgt voor aanvoer van oostelijke, droge en warme lucht in West Europa. Ook dit jaar is de koude wervel weer zichtbaar. Hoewel het weer grillig is en door veel factoren bepaald wordt is de afgelopen periode met mooi en droog weer in Midden- en Zuid-Europa mede veroorzaakt door de koude wervel.

De voorspelde versterking van de koude wervel door klimaatverandering vergroot de kans op drogere en warmere zomers in West Europa. Omdat het toekomstig klimaat in West Europa ook van veel andere factoren afhangt is dit nog erg onzeker. Het KNMI werkt daarom met verschillende klimaatscenario’s, waarvan het warme, droge scenario voor de zomer er een van is.

KNMI-klimaatbericht door Rein Haarsma en Frank Selten

Figuur 1: Zeewatertemperatuur afwijking ten opzichte van normaal (⁰C) voor de maand Juni. De rode cirkel geeft de ligging van de “koude wervel” weer. Bron: cpc.noaa.gov
Figuur 1: Zeewatertemperatuur afwijking ten opzichte van normaal (⁰C) voor de maand Juni. De rode cirkel geeft de ligging van de “koude wervel” weer. Bron: cpc.noaa.gov
Figuur 2: Zeewatertemperatuur in de koude wervel gemiddeld over 12 maanden startend in juli van het aangegeven jaartal. Bron: climexp.knmi.nl
Figuur 2:Zeewatertemperatuur in de koude wervel gemiddeld over 12 maanden startend in juli van het aangegeven jaartal. Bron: climexp.knmi.nl
Figuur 3: Berekende luchtdruk (links) en temperatuur (rechts) verandering voor de zomer aan het eind van deze eeuw door stijgende broeikasgasconcentraties. De rode cirkel geeft de ligging van de “koude wervel” weer.
Figuur 3: Berekende luchtdruk (links) en temperatuur (rechts) verandering voor de zomer aan het eind van deze eeuw door stijgende broeikasgasconcentraties. De rode cirkel geeft de ligging van de “koude wervel” weer.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Water vraagt meer ruimte in stad van de toekomst

    Nu met de herfst het natste seizoen van het jaar is aangebroken, zien we de straten weer vaker on...

    19 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  2. KNMI-klimaatwetenschapper Geert Jan van Oldenborgh overleden

    Geert Jan van Oldenborgh (59) is dinsdag 12 oktober overleden. De bijdrage van Geert Jan aan de k...

    14 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  3. KNMI-Global geeft impuls aan samenwerking met ontwikkelingslanden

    96 procent van alle rampen wereldwijd zijn gerelateerd aan (extreme) weersomstandigheden, aldus d...

    13 oktober 2021 - Nieuwsbericht
  4. Graaddagen in gasjaar 2021

    Gedurende het gasjaar, dat loopt van 1 oktober tot en met 30 september, berekent het KNMI dagelij...

    12 oktober 2021 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten