Klimaatbericht

Onderzoek en krachtigere computers maken klimaatmodellen steeds nauwkeuriger

17 mei 2017

Wat staat ons te wachten als we CO2 blijven uitstoten door het gebruik van fossiele brandstoffen? Het KNMI maakt hiervoor klimaatscenario’s die het baseert op berekeningen met klimaatmodellen. Klimaatmodellen bestaan uit miljoenen regels computercode die voor iedere plek op aarde de ontwikkeling van bijvoorbeeld temperatuur, wind, wolken en neerslag berekenen. Deze modellen worden sinds de jaren zestig van de vorige eeuw op verscheidene instituten en universiteiten in de wereld ontwikkeld, en blijken steeds nauwkeuriger te worden.

De nauwkeurigheid van klimaatmodellen kunnen we bepalen door berekeningen over het recente verleden te vergelijken met waarnemingen. Internationaal worden deze berekeningen op elkaar afgestemd, opdat modeluitkomsten goed met elkaar vergeleken kunnen worden. Het blijkt dat de verschillen tussen het berekende klimaat en de waarnemingen voor nieuwe generaties klimaatmodellen steeds kleiner worden (Figuur 1).

Een andere belangrijke vraag is of de verwachtingen die tien jaar geleden zijn gemaakt met klimaatmodellen daadwerkelijk zijn uitgekomen. De 0.3 graad stijging van de wereldgemiddelde temperatuur blijkt inderdaad binnen de verwachtingen van destijds te vallen (Figuur 2). Wel is de spreiding in de verwachte opwarming groot.

Veel van het klimaatonderzoek probeert deze onzekerheid te verkleinen. Dat gebeurt door de processen die hiervoor verantwoordelijk zijn te bestuderen. Voorbeelden hiervan zijn het ontstaan van wolken, het uitdrogen van de bodem en invloeden van luchtvervuiling.

Het KNMI neemt met zijn mondiale klimaatmodel EC-Earth deel aan deze internationale modelvergelijkingen. Samen met Europese partners binnen gezamenlijke projecten ontwikkelen KNMI-onderzoekers momenteel de volgende versie van EC-Earth die in 2021 aan nieuwe klimaatverwachtingen gaat bijdragen.

In de tussentijd blijven KNMI-onderzoekers de klimaatverwachtingen uit het verleden voortdurend toetsen aan de voortschrijdende klimaatverandering.

KNMI-klimaatbericht door Frank Selten

Figuur 1: Tussen 1995 en 2013 zijn vier keer klimaatmodellen vergeleken met waarnemingen. (update uit Reichler and Kim, 2008).
Figuur 1: Tussen 1995 en 2013 zijn vier keer klimaatmodellen vergeleken met waarnemingen. Ieder bolletje is de score van een model, hoe kleiner de score hoe kleiner de afwijking. (update uit Reichler and Kim, 2008).
Figuur 2: De verwachting van de wereldgemiddelde temperatuur gemaakt in het jaar 2000. Bron: realclimate.org
Figuur 2: De verwachting van de wereldgemiddelde temperatuur gemaakt in het jaar 2000. Bron: realclimate.org

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. El Niño 2026-2027: waar verwachten we de grootste gevolgen?

    De El Niño van 2026-2027 ligt op koers om de sterkste El Niño te worden sinds het begin van de me...

    07 oktober 2026 - Klimaatbericht
  2. Open dag 2026: van weerballon tot seismoselfie

    Op zaterdag 3 oktober openden we onze deuren tijdens het Weekend van de Wetenschap. Zo'n 2500 bez...

    05 oktober 2026 - Nieuwsbericht
  3. Zeer warme september

    September was een zeer warme maand. Met een gemiddelde temperatuur van ongeveer 16,7°C tegen een ...

    30 september 2026 - Nieuwsbericht
  4. Het droge zomerhalfjaar van 2026

    Het zomerhalfjaar, van april tot en met september, is bijna voorbij. De lente was dit jaar zeer z...

    30 september 2026 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten