Nieuwsbericht

Sterke afsmelting gletsjers op Spitsbergen

02 februari 2018

De gletsjers op Spitsbergen trekken zich razendsnel terug. Dit heeft – uiteraard – te maken met de sterke opwarming van het noordpoolgebied, maar ook met de specifieke topografie van de Arctische eilandengroep. De afsmelting draagt bij aan de zeespiegelstijging, maar heeft ook heel praktische gevolgen.

Zeekaart

Tijdens de SEES-expeditie naar Spitsbergen in zomer 2015 voeren we door een breed fjord. Ik stond op de brug van het schip, en mijn oog viel op de zeekaart. Volgens deze kaart bevonden we ons middenin een gletsjer, wat natuurlijk onmogelijk is. De kapitein legde uit dat de zeekaarten in dit gebied hopeloos verouderd waren, juist vanwege de razendsnelle afsmelting van de gletsjers. Ik zag dat de kaart nog geen 20 jaar oud was; in de verte waren nog nèt enkele wegkwijnende gletsjers te zien...

Mechanismen

Spitsbergen bevindt zich precies in de hotspot van de wereldwijde opwarming. Het Arctische gebied warmt twee tot drie keer zo snel op als de rest van de wereld, en de regio rond Spitsbergen en de Barentszzee zelfs nog sneller. Toch is er meer aan de hand. De gletsjers op Spitsbergen zijn namelijk over het algemeen vrij vlak (ondanks de spitse bergen), waardoor vanwege het stijgende nulgradenniveau een relatief groot gebied kan afsmelten. Een tweede effect betreft de specifieke vorm van de fjordbodems waardoor gletsjers op Spitsbergen door afkalving in korte tijd veel massa kunnen verliezen.

KNMI-klimaatscenario’s

Het KNMI doet met klimaatmodellen en satellietwaarnemingen uitgebreid onderzoek naar de snelle opwarming van het noordpoolgebied en gevolgen hiervan, en verwerkt de bijdrage van gletsjerafsmelting aan de zeespiegelstijging in de KNMI-klimaatscenario’s voor Nederland. Vele gletsjers op Spitsbergen zijn gedoemd te verdwijnen, zelfs al zou het klimaat vanaf nu niet verder opwarmen. Toekomstscenario’s laten echter zien dat de veranderingen in het gebied rond Spitsbergen verder zullen toenemen.

 

KNMI-klimaatbericht door Richard Bintanja

Figuur 1. De afnemende lengte van Hansbreen, gelegen in het zuidwesten van Spitsbergen.  Bron: Oerlemans et al., 2011.
Figuur 1. De afnemende lengte van Hansbreen, gelegen in het zuidwesten van Spitsbergen. Bron: Oerlemans et al., 2011.
Figuur 2. Overblijfselen van afkalvende gletsjers in Hornsund, Spitsbergen. Bron:  R. Bintanja.
Figuur 2. Overblijfselen van afkalvende gletsjers in Hornsund, Spitsbergen. Bron: R. Bintanja.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. En weer start de zomer met een flink neerslagtekort

    Overvloedige zon en weinig regen. Voor veel mensen genieten, maar het gebrek aan water heeft grot...

    17 mei 2022 - Nieuwsbericht
  2. Gletsjers maken vaker geluid

    Het smelten en afkalven van gletsjers maakt onhoorbaar geluid. Dit infrageluid is gedurende 18 ja...

    12 mei 2022 - Nieuwsbericht
  3. Zeespiegel stijgt bij Caribisch Nederland net wat sneller

    De wereldgemiddelde zeespiegel is de laatste honderd jaar ruim 20 cm gestegen, waarvan 9 cm in de...

    11 mei 2022 - Nieuwsbericht
  4. KNMI onderzoekt effecten van ruimteweer op ons dagelijks leven

    Onze maatschappij maakt gebruik van geavanceerde technologieën die in sommige gevallen kwetsbaar ...

    09 mei 2022 - Nieuwsbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten