Nieuwsbericht

Veel vroeger lente in het noordpoolgebied

10 april 2018

Het Arctische gebied warmt twee tot drie keer zo snel op als de rest van de wereld. Deze razendsnelle opwarming heeft allerlei gevolgen, onder andere voor de flora en fauna in het hoge noorden. Vooral de verandering van de seizoenscyclus en het eerder intreden van de lente zal vrijwel alle planten en dieren beïnvloeden.

Intredende lente

In een recente studie is de dag van het jaar bepaald waarin planten voor het eerst bloeiden (figuur 1), trekvogels arriveerden, amfibieën jongden en insecten tevoorschijn kwamen, voor allerlei gebieden op het noordelijk halfrond. Deze gegevens laten zien dat de lente in het noordpoolgebied rond 75° NB, waarmee deze gebeurtenissen samenhangen, zo'n halve maand per tien jaar naar voren schuift, tegenover slechts enkele dagen op onze breedtegraden (figuur 2).

Arctische opwarming

Deze enorme seizoensverschuiving wordt toegeschreven aan de intense, en zelfs versnellende, opwarming van het Arctische gebied (figuur 3). Het was al bekend dat het einde van de Arctische winter en het begin van de lente eerder intreden dan een aantal decennia geleden, maar dat de verschuivingen zo groot zijn komt als een verrassing.

Modellen en satellieten

Het KNMI doet onderzoek naar Arctische klimaatveranderingen en de processen die daarbij een rol spelen, zoals zee-ijs. Waarnemingen met satellieten en berekeningen met het KNMI klimaatmodel EC-Earth laten zien dat de afname in zee-ijs en de opwarming van het Arctische gebied sterk met elkaar samenhangen, ook qua seizoenscyclus. Duidelijk is verder dat ecosystemen in de oceaan en op land hier sterk op reageren. Het is de verwachting dat het noordpoolgebied ook in de (nabije) toekomst steeds verder zal opwarmen, en dat de Arctische lente dus steeds vroeger in het jaar zal intreden.

 

KNMI-klimaatbericht door Richard Bintanja

 

Bloeiende vegetatie op Spitsbergen.
Figuur 1. Bloeiende vegetatie op Spitsbergen (foto: R. Bintanja).
Trends in flora en fauna gerelateerd aan het begin van de lente.
Figuur 2. Trends in flora en fauna gerelateerd aan het begin van de lente (negatief = eerder) in dagen per decennium (bron: Post et al., 2018).
Opwarming van het noordelijk halfrond gemiddeld boven land, en de snelheid van de opwarming.
Figuur 3. Opwarming van het noordelijk halfrond gemiddeld boven land (a), en de snelheid van de opwarming (b) (bron: Post et al., 2018).

Recente nieuwsberichten

  1. Zonnigste lente sinds het begin van de metingen

    Het was de zonnigste lente sinds het begin van de metingen in 1901. Gemiddeld over het land schee...

    29 mei 2020 - Nieuwsbericht
  2. Toename neerslagtekort en verdamping in voorjaar

    Het maximale neerslagtekort in Nederland in het voorjaar is de afgelopen vijftig jaar toegenomen,...

    28 mei 2020 - Nieuwsbericht
  3. Vaker droogte in het binnenland

    Droge zomers als die van 2018 komen door klimaatverandering in het binnenland nu vaker voor dan r...

    26 mei 2020 - Nieuwsbericht
  4. KNMI stopt met weermodel HIRLAM

    Goed informeren en waarschuwen kan niet zonder computermodellen. Het KNMI beschikt nu over twee e...

    25 mei 2020 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten