Klimaatbericht

Warme herfstdagen

18 oktober 2017

De afgelopen dagen zijn op veel plaatsen warmterecords gebroken. Op maandag werd het 24,4 graden in De Bilt. Zo warm was het nog nooit rond half oktober. In delen van Limburg en Noord-Brabant werd zelfs de zomerse temperatuur van 25 graden bereikt, iets wat maar zelden gebeurt in oktober. Is deze periode van warmte toe te schrijven aan de klimaatverandering of is hier sprake van toeval?

Om een uitspraak te kunnen doen over de rol van klimaatverandering bij onder meer temperatuurextremen heeft het KNMI de Climate Explorer ontwikkeld, waarmee klimaatgegevens statistisch kunnen worden geanalyseerd (figuur 1). Met de Climate Explorer is nu op basis van waarnemingen berekend hoe vaak in oktober een hoge 3- daags gemiddelde temperatuurafwijking, zoals die van de afgelopen dagen, voorkomt. Dit is tegenwoordig eens in de 7 jaar, wat ongeveer 6 keer zo vaak is als in het jaar 1900. Het klimaatmodel EC-Earth van het KNMI bevestigt dat dit het gevolg is van klimaatverandering door het versterkte broeikaseffect en laat zelfs een nog iets grotere toename van warme dagen zien.

Uiteraard moet er voor zo’n warme periode wel warme lucht vanuit het zuiden worden aangevoerd, waarbij in dit geval de orkaan Ophelia  die zuidelijke stroming nog heeft versterkt. Overigens lijkt de bijdrage van Ophelia aan die warmte maar beperkt te zijn geweest. Modelberekeningen laten namelijk zien dat een week geleden al een uitzonderlijk warme periode boven noordwest Europa werd berekend. En op dat moment was Ophelia nog niet of nauwelijks in beeld.

Klimaatverandering heeft de afgelopen decennia geleid tot een grotere kans op warm weer in het najaar. En met het verder opwarmen van het klimaat, neemt deze kans in de toekomst nog verder toe.

 

KNMI-klimaatbericht door Marcel Bult en Sjoukje Philip

Figuur 1. Afwijking van de voorspelde maximumtemperaturen op maandag 16 oktober t.o.v. het langjarig gemiddelde. Alleen gebieden met een positieve temperatuurafwijking van 6 graden of hoger zijn ingekleurd. Bron: ECMWF.

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Wat betekenen de nieuwe emissiescenario's voor de KNMI klimaatscenario's?

    Onlangs is door een internationale groep wetenschappers een nieuwe set aan mondiale emissiescenar...

    13 mei 2026 - Klimaatbericht
  2. KNMI en TenneT bundelen krachten voor toekomstbestendig stroomnet

    Netbeheerder TenneT en het KNMI gaan structureel samenwerken op het gebied van weer- en klimaatke...

    12 mei 2026 - Nieuwsbericht
  3. Regenbuien nu nog beter te volgen

    Radarbeelden tonen elke 5 minuten waar en hoe hard het regent in Nederland en omgeving. De kwalit...

    11 mei 2026 - Nieuwsbericht
  4. Vulkaan Tonga toont voor het eerst natuurlijke katalytische afbraak van methaan door vulkaanas in de atmosfeer

    Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van het KNMI heeft voor het eerst overtuigend aan...

    08 mei 2026 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten