Klimaatbericht

Warmste jaren allemaal recent

07 april 2020

Nederland warmt duidelijk op, recente jaren behoren immers tot de warmste van de meetreeks. Maar niet alle recente jaren waren warm. Wel geldt dat de warmste jaren allemaal recent zijn - zo bezien is het nog duidelijker dat Nederland opwarmt.

Recente jaren warm maar niet allemaal

Figuur 1 toont de jaargemiddelde temperatuur in De Bilt sinds 1901. De laatste dertig jaar zijn duidelijk warmer dan de periode daarvoor. Er zijn echter ook uitzonderingen die vrij koel zijn, zoals 1996, 2010 en 2013.

Gelijke punten, verschillende lijnen

In figuur 1 zijn de punten opeenvolgend in de tijd met elkaar verbonden, van links naar rechts, van het eerste naar het laatste jaar. Maar het kan ook anders, namelijk door de punten opeenvolgend in temperatuur te verbinden. Dan krijg je de rode grafiek in figuur 2, van onder naar boven, van de laagste naar de hoogste temperatuur. Figuur 2 toont ook figuur 1, zwart gestippeld. De punten in figuren 1 en 2 zijn gelijk, alleen de lijnen verschillen.

Vanaf 1988 warmt Nederland op

Figuur 2 laat duidelijker dan figuur 1 zien, dat de warmste jaren alle van de laatste tijd zijn. Er zijn geen uitzonderingen. Het gaat om de groep van hoogste temperaturen binnen de blauwe cirkel, van 10,3 graden in 1997 tot 11,7 graden in 2014. Zo bezien is de opwarming nog opvallender dan  weergegeven als in figuur 1, omdat een aantal recente jaren buiten de blauwe cirkel vrij koel zijn. Het vroegste jaar binnen de groep van warmste jaren is 1988.  Dit is een logisch beginjaar van deze groep, omdat het warmste jaar buiten de groep, 1959 (0,2 graad koeler dan 1997), ver daarvoor ligt. Je kunt zeggen dat de klimaatverandering in Nederland in 1988 pas echt is begonnen.


KNMI-klimaatbericht door Peter Siegmund

Grafiek van jaargemiddelde temperatuur in de Bilt, 1901- 2019. ©KNMI
Figuur 1. Jaargemiddelde temperatuur in de Bilt, 1901- 2019. ©KNMI
Grafiek van jaargemiddelde temperatuur in De Bilt, 1901- 2019, oplopend in temperatuur.
Figuur 2. Jaargemiddelde temperatuur in De Bilt, 1901- 2019. Rood: oplopend in temperatuur; zwart gestippeld: oplopend in tijd (gelijk aan figuur 1); blauw omcirkeld: warmste jaren. ©KNMI

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Aantal dagen met grootschalig hoog natuurbrandgevaar wereldwijd verdubbeld

    Dagen met in grote gebieden gevaar voor extreme natuurbranden komen wereldwijd nu twee keer zo va...

    08 juli 2026 - Klimaatbericht
  2. Hitte van vorige week was zonder klimaatverandering vrijwel onmogelijk geweest

    Van 18 juni tot en met 29 juni was er in Nederland sprake van een hittegolf. Een uitgestrekt hoge...

    01 juli 2026 - Klimaatbericht
  3. Zeer warme, zonnige maar ook natte juni

    Juni was met een gemiddelde temperatuur van 19,1 °C in De Bilt bijna drie graden warmer dan het l...

    30 juni 2026 - Nieuwsbericht
  4. Vaker tropische nachten in Nederland

    Tropische nachten waarin de temperatuur niet beneden de 20 graden afkoelt komen steeds vaker voor...

    26 juni 2026 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten