Nieuwsbericht

Zeldzaam warme nachten

03 augustus 2018

Niet alleen de dagen maar ook de nachten waren vorige week extreem warm. De minimumtemperatuur bereikte in De Bilt zelfs een nieuw record sinds het begin van de metingen in 1901: 22,4 ºC. Dat is 1,6 ºC hoger dan het vorige record uit 2004. Zelfs in het huidige warmere klimaat is dat zeldzaam, veel uitzonderlijker dan de hoge maximumtemperatuur van deze week.

Tropische nachten

Voor een hoge minimumtemperatuur in de reeks zijn twee warme nachten nodig

De hittegolf bracht vorige week twee bijzonder warme nachten. In grote delen van het land waren het tropische nachten met temperaturen boven de 20 ºC. In De Bilt werd het in de nacht naar vrijdag 27 juli zelfs niet koeler dan 23,0 ºC. De minimumtemperatuur wordt echter tussen 0 UTC en 24 UTC bepaald, dat is twee uur 's nachts in Nederland. Voor een hoge minimumtemperatuur in de reeks zijn dus twee warme nachten nodig. Hierdoor kwam de officiële minimumtemperatuur op 22,4 ºC uit, de temperatuur om 2 uur 's nachts op zaterdag 28 juli. 

In figuur 1 zijn de minimumtemperaturen van 27 juli uitgezet. Het bleef in het midden van het land het warmst, in Deelen zelfs 24,4 ºC. De tijdreeks van De Bilt (figuur 2) laat goed zien dat het de nacht van donderdag op vrijdag heel warm bleef, rond twee uur 's nachts lokale tijd kwam de temperatuur al weer boven de 25 ºC. De daggemiddelde temperatuur was dan ook record-hoog, 29,7 ºC.

Record in 118 jaar waarnemingen

De warme nachten zijn veel zeldzamer dan de hoge middagtemperatuur

Figuur 3 laat de hoogste minimumtemperatuur van het jaar zien in De Bilt van 1901 tot 2018 (tot nu toe). De waarde die afgelopen week gemeten werd springt er duidelijk uit: het vorige record werd maar liefst 1,6 ºC overtroffen. Hoe zeldzaam dit was, is te berekenen met zogenaamde extremen-waarde statistiek. Daarbij houden we er rekening mee dat Nederland net als de rest van de aarde opwarmt. De berekening geeft een kans op zo'n extreem in het huidige klimaat van ongeveer 1 procent per jaar, maar ten minste minder dan 3 procent. Ter vergelijking: de kans om het warmterecord van donderdag 27 juli te evenaren is door de opwarming nu ongeveer 10 procent per jaar. De warme nachten waren dus veel zeldzamer dan de hoge middagtemperatuur.

Klimaatverandering

In het klimaat van de begin van de vorige eeuw waren de warmste nachten ongeveer 2 graden koeler dan nu. Een waarde van 22,4 ºC zou toen bijna onmogelijk zijn geweest, de kans erop was toen kleiner dan 0,2 procent en waarschijnlijk zelfs nul. Voor de toekomst verwachten we een verdere toename van tropische nachten in Nederland.


Klimaatbericht door Sarah Kew en Geert Jan van Oldenborgh

kaart van nederland met minimumtemperaturen tussen 2 uur 's nachts op vrijdag 27 juli en 2 uur 's nachts op zaterdag 28 juli 2018
Figuur 1: Minimumtemperatuur tussen 2 uur 's nachts op vrijdag 27 juli en 2 uur 's nachts op zaterdag 28 juli 2018. ©KNMI
grafiek met Temperatuurverloop in De Bilt van woensdag 25 juli t/m zaterdag 28 juli 2018.
Figuur 2: Temperatuurverloop in De Bilt van woensdag 25 juli t/m zaterdag 28 juli 2018. De tijd is in UTC, Nederlands zomertijd is twee uur later. ©KNMI
grafiek met jaarmaximum van de minimumtemperatuur in De Bilt, gehomogeniseerde data 1901-2018
Figuur 3: Jaarmaximum van de minimumtemperatuur in De Bilt, gehomogeniseerde data 1901-2018. ©KNMI

Recente nieuwsberichten

  1. Arctisch zee-ijs smelt verder weg

    Het Arctische zee-ijs bereikte op 19 en 23 september zijn jaarlijkse minimale omvang, te weten 4,...

    16 oktober 2018 - Nieuwsbericht
  2. Prestigieuze prijs voor KNMI’er Jitze van der Meulen

    KNMI’er Jitze van der Meulen kreeg vrijdag 12 oktober speciale erkenning voor zijn grote bijdrage...

    12 oktober 2018 - Nieuwsbericht
  3. Nederland gastland voor WMO conferentie

    Nederland is deze week gastland voor de Meteorological Technology World Expo (MTWE) en CIMO TECO-...

    10 oktober 2018 - Nieuwsbericht
  4. Is de droogte voorbij?

    Tegenvallende oogsten, lage rivierafvoeren, verzilting van meren en rivieren: de zomer van 2018 b...

    09 oktober 2018 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten