Uitleg over

Bliksemmetingen

Niet alle onweer is even actief. Soms blijft het bij een enkele ontlading, maar vooral in de zomer kan onweer heftig zijn.

Bliksem is gevaarlijk voor personen en ook elektrische apparaten zijn kwetsbaar. Een inslag in de buurt is vaak al genoeg om de apparatuur te beschadigen of te ontregelen. Bij een inslag in je huis is de schade vaak heel groot. En omdat we steeds meer apparaten in huis hebben, hebben we steeds meer schade. 

Bliksemdetectiesysteem

Het KNMI koopt gegevens over opgetreden bliksem in, bij een partij die hiervoor een netwerk van bliksemdetectoren gebruikt. Met dit netwerk wordt niet alleen het tijdstip en locatie van de ontladingen bepaald, maar ook de stroomsterkte, én of het gaat om een ontlading tussen twee wolken of een ontlading richting de grond.

De gebruikte detectoren zijn antennes met een hoogte van ongeveer 2 meter. Ze zijn uitgerust met apparatuur die elektromagnetische straling registreert die vrijkomt bij bliksemontladingen. Elke antenne registreert de aankomsttijd en de sterkte van de elektromagnetische straling, en door de gegevens van meerdere antennes te combineren kan worden bepaald waar de bliksem is opgetreden.

De antennes staan verspreid over heel Europa, inclusief twee in Nederland. Er worden zelfs sensoren van een wereldwijd netwerk gebruikt. Dit gecombineerde systeem registreert inslagen met een nauwkeurigheid van minder dan één kilometer.

Aantal bliksemontladingen op 31 augustus 2026. Ieder puntje staat voor een gedetecteerde ontlading. Het geeft een indruk van de globale verdeling van onweersactiviteit op een bepaalde datum. ©KNMI

Overzicht onweersactiviteit

Het KNMI krijgt een actueel overzicht van waar de onweersactiviteit in Nederland voorkomt. Op het beeld van de neerslagradar worden de buien met onweer speciaal gemarkeerd, zodat de meteorologen kunnen zien hoe groot de bliksemactiviteit is en of deze verandert. De bliksemdata is dus ook een belangrijk hulpmiddel voor de waarschuwingen voor onweer.

Meer uitleg over

  • De windsnelheid wordt gemeten met een anemometer (Bron: Jannes Wiersema)

    Windmetingen

    De wind wordt gemeten op een mast met een anemometer. Dit instrument is in 1846 geïntroduceerd door de Ierse astronoom Thomas Romney Robinson (1792-1882).
  • een radarbeeld met een verstoord radarsignaal boven de noordzee

    Zeeclutter op neerslagradar

    Hoe kan het dat er op de neerslagradar buien te zien zijn terwijl het onbewolkt is boven de Nederlandse kust? Het antwoord is zeeclutter.
Niet gevonden wat u zocht? Zoek in alle uitleg over