Uitleg over

Kerstweer

Kerstweer door de jaren heen laat zien dat het rond kerst vaak relatief warm is. Een witte kerst komt niet vaak voor.

Sinds 1901 telde het KNMI acht keer een witte kerst met op beide kerstdagen een sneeuwdek. De laatste drie in 1981, 2009 en 2010, grillig verdeeld in de tijd dus. Rond kerst treedt juist vaak een stijging van de temperatuur op. De kerstdepressie, zoals die wordt genoemd, stuurt dan zachtere lucht naar West-Europa. Meestal ligt de temperatuur op deze dagen tussen 5 en 10 graden. Maar het kan nog zachter zijn. Sinds 1901 werd het in De Bilt op eerste kerstdag vijtien keer warmer dan 10 graden. Dit gebeurde voor het laatst in 2015 toen de eerste Kerstdag met 14,0 graden in De Bilt de zachste was van de meetreeks sinds 1901.

Kerstdagen met vorst

Kerstdagen met vorst zijn in de minderheid. Tien keer bleef het in De Bilt sinds 1901 op eerste kerstdag de hele dag vriezen. Tweede kerstdag was veertien keer een zogenoemde ijsdag. Zeven keer waren beide kerstdagen ijsdagen, het laatst in 1970.

De Brocken in de Harz in Duitsland hadden met Kerst 2010 de meeste sneeuw, zo'n anderhalve meter (foto: Theo Jurriëns)
De Brocken in de Harz in Duitsland hadden met Kerst 2010 de meeste sneeuw, zo'n anderhalve meter (foto: Theo Jurriëns)
In het jaar 2000 lag er met Kerst in het oosten en noorden zes tot tien centimeter sneeuw (Foto: Jacob Kuiper, KNMI/WNI)
In het jaar 2000 lag er met Kerst in het oosten en noorden zes tot tien centimeter sneeuw (Foto: Jacob Kuiper, KNMI/WNI)

Witte kerst

Het KNMI houdt sinds 1901 bij wanneer Nederland een witte kerst heeft. In 1938 ging Nederland met Kerstmis massaal op de schaats. Het vroor matig tot streng, maar de zon scheen volop en er lag een dik pak sneeuw. De temperatuur kwam toen in De Bilt op tweede kerstdag niet hoger dan min 4,8 graden. Dit is de laagste middagtemperatuur ooit met kerst gemeten. Kerst 2009 en 2010 was tweemaal op rij en voor het eerst sinds 1981 een witte kerst. In 2010 lag er op eerste Kerstdag in het zuiden van Limburg zelfs 30 centimeter sneeuw.

Gladde kerst

In 1994 was kerst voor het eerst na bijna tien jaar winters met 's ochtends matige vorst. Die kerst is de geschiedenis ingegaan als gladde kerst. Vooral op de avond van eerste kerstdag viel regen op een bevroren ondergrond (ijzel). De wegen werden hierdoor ijsbanen. Twaalf mensen kwamen door de gladheid om het leven. Zo'n spekgladde kerst had ons land ook in 1933. Dit leverde zo'n driehonderd ongevallen op.

Meer uitleg over

  • Aan zee zijn het voorjaar en de zomer zonniger dan het binnenland, soms schijnt de zon aan de kust in één enkele maand 100 uur langer dan in het binnenland (foto: Jannes Wiersema)

    Zonnig

    Aan zee zijn het voorjaar en de zomer vaak zonniger dan het binnenland. Soms schijnt de zon aan de kust in één enkele maand 100 uur langer dan in het binnenland.
  • Warmste jaren

    Warmste jaren

    Vrijwel alle jaren uit de top tien van de warmste sinds 1901 stammen uit de laatste twee decennia. Negen van de tien warmste jaren met een gemiddelde temperatuur tussen 10,7 en 11,7 graden dateren uit de periode sinds 1999.
Niet gevonden wat u zocht? Alle uitleg over