Nieuwsbericht

Akoestische trillingen boven noordoost Nederland

05 februari 2014

Uit de metingen gedaan door seismische en akoestische apparatuur van het KNMI blijkt dat de trillingen die gisteravond in Groningen, Friesland en Drenthe zijn gevoeld niet van een aardbeving afkomstig zijn. De oorzaak is een gebeurtenis in de atmosfeer.

Metingen van akoestische (infrageluid) instrumenten laten trillingssignalen in de atmosfeer zien. De bron bevond zich ergens ten noord(oosten) van de Waddeneilanden. Dit is bepaald met de metingen van het infrageluid-array in De Bilt, zie de figuur hiernaast.

Bronnen van infrageluid in de atmosfeer zijn onder andere explosies, supersone vliegtuigen en meteoren. Het is niet eenduidig vast te stellen om wat voor bron het hier gaat. Volgens het ministerie van Defensie is het aannemelijk dat een F-16 straaljager die door de geluidsbarrière ging de oorzaak van de knal is.

De figuren hieronder laten het verschil zien tussen signalen van een akoestische trilling en een aardbeving. De eerste figuur geeft de registratie van de infrageluid gebeurtenis van 4 februari 2014 gemeten de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). De signalen liggen ver uit elkaar en zijn weinig impulsief. Beide kenmerken duiden op een akoestisch event dat in de atmosfeer plaatsgehad heeft.

De tweede figuur geeft de registratie van een aardbeving op 26 januari 2014 gemeten in dezelfde stations. De signaalvorm (scherpe impuls) en het korte tijdsverschil tussen de twee stations zijn karakteristiek voor een aardbeving.

De richting waar vanuit het infrageluid gekomen is, zoals gemeten door het infrageluid array in De Bilt (Bron: KNMI)
De richting waar vanuit het infrageluid gekomen is, zoals gemeten door het infrageluid array in De Bilt (Bron: KNMI)
Signaal van een aardbeving in de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). Bron: KNMI
Signaal van een aardbeving in de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). Bron: KNMI
Akoestisch signaal in de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). Bron: KNMI
Akoestisch signaal in de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). Bron: KNMI

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Unieke metingen bevestigen kwetsbaarheid Thwaites gletsjer

    De Thwaites gletsjer op West-Antarctica is de snelst krimpende gletsjer op Antarctica. Voor het e...

    13 februari 2026 - Klimaatbericht
  2. Minder vaak extreme kou, maar wind kan ons lichaam nog steeds ijzig raken

    Vorst in combinatie met een ijskoude wind: we hebben het allemaal wel eens ervaren. Op deze momen...

    11 februari 2026 - Klimaatbericht
  3. Wereldwijde recordwarmte 2023, 2024 en 2025: versnelde opwarming, zon, El NiƱo en schonere scheepvaart

    De afgelopen drie jaren waren uitzonderlijk warm. Nieuw onderzoek laat beter zien waarom deze jar...

    04 februari 2026 - Klimaatbericht
  4. Liveblog gladheid door ijzel 3-4 februari 2026

    Dinsdag en woensdag grote kans op gladheid door ijzel, vooral in het noorden.

    02 februari 2026 - Liveblog
Toon alle nieuws- en klimaatberichten