Nieuwsbericht

Akoestische trillingen boven noordoost Nederland

05 februari 2014

Uit de metingen gedaan door seismische en akoestische apparatuur van het KNMI blijkt dat de trillingen die gisteravond in Groningen, Friesland en Drenthe zijn gevoeld niet van een aardbeving afkomstig zijn. De oorzaak is een gebeurtenis in de atmosfeer.

Metingen van akoestische (infrageluid) instrumenten laten trillingssignalen in de atmosfeer zien. De bron bevond zich ergens ten noord(oosten) van de Waddeneilanden. Dit is bepaald met de metingen van het infrageluid-array in De Bilt, zie de figuur hiernaast.

Bronnen van infrageluid in de atmosfeer zijn onder andere explosies, supersone vliegtuigen en meteoren. Het is niet eenduidig vast te stellen om wat voor bron het hier gaat. Volgens het ministerie van Defensie is het aannemelijk dat een F-16 straaljager die door de geluidsbarrière ging de oorzaak van de knal is.

De figuren hieronder laten het verschil zien tussen signalen van een akoestische trilling en een aardbeving. De eerste figuur geeft de registratie van de infrageluid gebeurtenis van 4 februari 2014 gemeten de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). De signalen liggen ver uit elkaar en zijn weinig impulsief. Beide kenmerken duiden op een akoestisch event dat in de atmosfeer plaatsgehad heeft.

De tweede figuur geeft de registratie van een aardbeving op 26 januari 2014 gemeten in dezelfde stations. De signaalvorm (scherpe impuls) en het korte tijdsverschil tussen de twee stations zijn karakteristiek voor een aardbeving.

De richting waar vanuit het infrageluid gekomen is, zoals gemeten door het infrageluid array in De Bilt (Bron: KNMI)
De richting waar vanuit het infrageluid gekomen is, zoals gemeten door het infrageluid array in De Bilt (Bron: KNMI)
Signaal van een aardbeving in de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). Bron: KNMI
Signaal van een aardbeving in de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). Bron: KNMI
Akoestisch signaal in de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). Bron: KNMI
Akoestisch signaal in de stations Surhuizum (Friesland) en Zuidlaarderveen (Drenthe). Bron: KNMI

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. COP31: Kleine stappen vooruit

    De onderhandelingen bij de VN-klimaattop in Antalya verlopen moeizaam en de wetenschap staat soms...

    19 november 2026 - Klimaatbericht
  2. Na regen komt zonneschijn, meestal binnen een halve dag

    ‘Na regen komt zonneschijn’ wordt doorgaans figuurlijk gebruikt om aan te geven dat na moeilijke ...

    18 november 2026 - Klimaatbericht
  3. Nieuw project neemt de gletsjers van Antarctica onder de loep

    Antarctica’s gletsjers smelten niet allemaal even snel. Sommigen verdwijnen razendsnel, terwijl a...

    17 november 2026 - Nieuwsbericht
  4. Steeds zachtere avonden tijdens Sint-Maarten

    Vandaag trekken kinderen in grote delen van Nederland weer zingend en met kleurrijke lampionnen l...

    11 november 2026 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten