De onderhandelingen bij de VN-klimaattop in Antalya verlopen moeizaam en de wetenschap staat soms onder (te) grote druk, maar op het thema waarnemingen is er wel vooruitgang geboekt. Het KNMI is als onderdeel van de Nederlandse delegatie op deze thema's aanwezig op de klimaattop in Antalya (COP31).
Namens het KNMI ben ik lid van de Nederlandse onderhandelingsdelegatie op het thema onderzoek en waarnemingen. Nederland spreekt overigens niet namens zichzelf op de COP, maar als lid van de EU, die als één onderhandelingsblok optreedt.
V.l.n.r Albert Martis (directeur-generaal Meteodienst Curacao), Afke van Rijn (directeur-generaal Milieu en Internationaal IenW), Maarten van Aalst (hoofddirecteur KNMI) en Celeste Saulo (secretaris-generaal WMO)
Lange dagen, korte nachten, stroeve onderhandelingen over ogenschijnlijk minuscule tekstwijzigingen (waar heel veel politiek belangrijke context achter ligt), informele gesprekken om kennis uit te wisselen en posities af te tasten, en van hot naar her rennen. Zo zien twee weken COP er ongeveer uit voor de delegatieleden. Elke ochtend beginnen we met een delegatieoverleg in het hotel waar we verblijven, om elkaar te informeren over de stand van zaken wat betreft de verschillende onderhandelingsthema’s. En dan gaan we naar de COP-locatie, die 20 km buiten de stad ligt, om de onderhandelingen of voorbereidende overleggen in te gaan of side events bij te wonen. In het klimaatbericht van de vorige COP staat de gang van zaken tijdens een COP in meer detail beschreven.
Ik was erg onder de indruk van de speeches van de Minister van Klimaat en Groene Groei van Nederland, Stientje van Veldhoven. Zij brak in haar speeches een lans voor de wetenschap en verzocht nadrukkelijk om de uitstoot van fossiele brandstoffen in sneller tempo te verminderen, in een mooie vergelijking met de oranjebus met vele voetbalsupporters als symbool voor de collectieve kracht die we ook willen inzetten voor de afbouw van fossiele brandstoffen.
Waar we op COP30 in Brazilië genoegen moesten nemen met een zwakke, relatief inhoudsloze tekst, werden landen het hier bij COP31 in Antalya eens over een inhoudelijk sterke tekst. Zo is daarin de toenemende onbalans tussen inkomende en uitgaande stralingsenergie voor de aarde als geheel benoemd, evenals de versnelling van zeespiegelstijging en andere klimaatvariabelen. En dit alles wordt met grote bezorgdheid vastgesteld (“with utmost concern”, waarbij nog flink werd gesteggeld/onderhandeld over het al dan niet opnemen van het woord “utmost”).
Hoewel het VN klimaatpanel (IPCC) geen formeel onderhandelingsonderwerp is bij de COP, wordt er hier wel veel over gesproken vanwege de crisis waar IPCC zich in bevindt. Een punt waarover de landen het niet eens worden is bijvoorbeeld of er vóór de belangrijke klimaattop van 2028 een actueel wetenschappelijk rapport over het terugdringen van de uitstoot op tafel ligt. Ook is er nog steeds geen budget voor 2027 vastgesteld. Als dat ook in de online voortzetting van de plenaire vergadering, begin december, niet gebeurd, kan het IPCC geen activiteiten ondernemen en zelfs haar eigen secretariaat niet financieren.
Het belang van early warning werd breed onderkend, en werd meerdere keren benoemd tijdens Earth Information Day op COP31 als een zeer effectieve maatregel om schade te beperken en mensenlevens te beschermen. Een goed observatienetwerk met een afdoende dekkingsgraad is daarbij cruciaal. Het KNMI zet zich in om landen die hier zelf niet volledig toe in staat zijn te helpen bij early warning systemen.
Voor het Parijsakkoord werd afgesloten in 2015 zou voortzetting van het beleid van toen hebben geleid tot zo’n 3,5 tot 4 graden opwarming ten opzichten van eind 19de eeuw. Eenzelfde analyse op basis van voortzetting van het huidige beleid komt ruwweg een graad lager uit, namelijk 2,6 tot 2,8 graden. Dat is nog steeds een veel sterkere opwarming dan we zouden willen en dan we in Parijs hebben afgesproken, maar de prognose is wel degelijk minder slecht.
Klimaatbeleid, dat sterk gestuurd wordt door internationale afspraken zoals het Parijsakkoord, heeft hier een belangrijke en misschien wel doorslaggevende rol bij gespeeld. Tegelijkertijd lijken de impacts van klimaatverandering juist sneller toe te nemen dan verwacht en is het intussen onvermijdelijk dat de opwarming de anderhalve graden zal overschrijden. De noodzaak om de uitstoot snel terug te brengen is dus groter dan ooit.
‘Na regen komt zonneschijn’ wordt doorgaans figuurlijk gebruikt om aan te geven dat na moeilijke ...
18 november 2026 - KlimaatberichtAntarctica’s gletsjers smelten niet allemaal even snel. Sommigen verdwijnen razendsnel, terwijl a...
17 november 2026 - NieuwsberichtVandaag trekken kinderen in grote delen van Nederland weer zingend en met kleurrijke lampionnen l...
11 november 2026 - KlimaatberichtDe herfst is alweer ruim een maand onderweg. Afgelopen weekend trokken Austen en Boelo over ons l...
04 november 2026 - Klimaatbericht